عبدالصمد ازهر

بخش ۸

خواننده گان محترم سایت های انترنتی توجه فرموده خواهند بود که سریال "کودتای نامنهاد میوندوال" نوشتۀ آقای مهرین، که سر تا پا تبلیغاتِ سیاسی استوار بر مدارک و روایات جعلی و سازمان داده شده بود، زیر پوشش تاریخ نگاری؛ در سایت کابل نات منتشر گردید. در پهلوی این نوشته، عده ‌ای دگر هم آستین ها را بالا زده، نوشته های تائیدی شان را با اضافات و حواشی که بیشترین آنها توأم با اتهامات و ناسزاها نیز بودند، منتشر ساختند.

آقای ایشور داس مدیر مسؤول سایت کابل نات، نشر جوابیۀ مرا که جز تردید جسورانه و پاکیزۀ اتهامات و جعلیات چیزی نبوده فاقد فحش و ناسزای متقابل بود، با تردد پذیرفتند. اما با دریغ که پس از نشر شش قسمت، احتمالاً تحتِ فشارهایی، از انتشار ادامۀ آن جوابیه انکار ورزیدند.

آقای ایشورداس که دست اندر کار پیشبرد یک کار عظیم فرهنگی می باشند با این تصمیم شان، پیشینۀ نه چندان گوارایی در مدیریت رسانه یی به جا گذاشتند.

به هر حال، پاسخنامۀ بنده که تا اینجا، نادرستی ادعاها و هر آنچه بنام مدارک و اسناد ارائه شده بودند، را به اثبات رسانیده، و قناعت و تائید خواننده گان ارجمند را با خود داشته است، متدرجاً به جاهای بسیار حساس و فیصله کن قدم نهاده است. در بخش هفتم تمام ادعا های که از زبان پاچاگل وفادار عنوان گردیده بودند، کاملاً رد و نقش بر آب گردیدند (حتی در گفتار ثبت شده گی خود وفادار، تردید آن ادعاها صراحت کامل داشت). درین بخش هشتم، ما به بطلان کامل آن همه جعلیات سازمان داده شده و به نقطۀ پایانی بازیی که به راه انداخته اند، میرسیم. مشت ها باز می شوند و این توطئۀ سازمان داده شده، کاملاً و قاطعانه افشاء می گردد. در بخش های بعدی، موضوع، با گسترده گی بیشتر زیر ذره‌ بین قرار خواهد گرفت.

 

 عنوانِ کوچکِ بخش هشتم در نوشتۀ آقای مهرین، "میوندوال کشته شده است" میباشد. بعد از چند سطر عمومیات، به تناقضات در گفتارها میرود و در آغاز این قسمت مینویسد:

"خواننده در صفحات پیشین توجه می نماید، که ما برخلاف رسم معمول و به ویژه برخلاف شیوه های سانسور آمیز و رجوع به گواهی مدارک یک جانبه و یا ناقص، بیشترین و مفصل ترین صحبت ها را از اشخاصی آوردیم، که در ضدیت با میوندوال عمل کرده اند. مانند سخنان محمد حسن شرق، صمد ازهر، عیسی نورزاد، صدیق واحدی، پاچا گل وفادار."

ببینید در ابتدای همین بخشی که گویا در آن اثبات میکند که میوندوال به قتل رسیده است، به این اعتراف جانانه می پردازد که رسم معمول در چنین موارد بکار برد شیوه های سانسور و رجوع به گواهی مدارک یک جانبه و ناقص بوده است. یعنی آنهایی که تا کنون نوشته اند کار شان مطابق به همان رسم و شیوۀ معمول، بوده برای توجیه اتهام و خواباندن حریف از مدارک یک جانبه (خصمانه) و یا ناقص استفاده کرده، آرا و نظریات طرف مقابل را با بکاربرد سانسور مجال نداده اند. اما کار آقای مهرین گویا یک سر و گردن بالاتر است بخاطری که او "بیشترین و مفصل ترین صحبت ها را از اشخاصی آورده است که در ضدیت با میوندوال عمل کرده اند." (۱)

ای کاش واقعاً این نویسندۀ محترم بیطرفانه رد پای حقایق قضیه را میگرفت، با امانت داری اسناد و مدارک را گردآوری می نمود، دور از تعصب و ایدئولوژی زده گی به تجزیه و تحلیل مدارک و داده ها می پرداخت و خود به همان "رسم معمول و شیوه های سانسور" نمی لغزید. با تأسف نویسنده با استفاده از اظهارات غرض آلودِ تلقین شده و دیکته شده، تصرف و تحریف سخنان اشخاص طرف مصاحبه و تلاش پیهم برای استفاده از قرینه های جعلی در راستای اتهام زنی علیه صمد ازهر- این هدف از قبل نشانه گرفته شده؛ آشکارا در صف همان نویسنده گان و محققینی قرار گرفته است که با نوشتن آن پاراگرافِ بالا خواسـته بـود خود را از آنها در فاصله نمایش دهد. این محقـق ما حتی در بـکار برد ترمنولوژی هم نتوانسته است از موضعگیری سیاسی و ضدیتش خودرا برهاند. اگر برای حفظ ظاهر هم بوده، می توانست اصطلاح "کارمندان حکومتی" یا "مؤظفین مرتبط با قضیه" را بجای "اشخاصی که در ضدیت با میوندوال عمل کرده اند" به کار گیرد.

آقای مهرین در رابطه با مصاحبه ها از تناقض گویی ها یادآوری میکند. اشخاصی که با آنها مصاحبه صورت گرفته است، هر کدام دارای عقاید و مواضع مختلف بوده اند. عده ای از اشخاص طرف مصاحبه، اعضای فامیل (چون عمه و پدر) و دوستان شخصی یا فامیلی مصاحبه کننده، و شماری آنهایی اند که به ادعای آقای مهرین "در ضدیت با میوندوال عمل کرده اند."

صحبت ها و ادعاهای اقارب و دوستان مصاحبه کننده برای نویسندۀ محترم محل سوال نیستند، بخاطری که مطابق نیاز و فرمایش صحبت کرده اند. اما در مورد بقیه، که وی همه را در یک ردیفِ " اشخاصی که در ضدیت با میوندوال عمل کرده اند" جا داده است، مصاحبه کننده با تلقین، تفهیم و سمت دادن اشخاص طرف مصاحبه به سوی هدفِ قبلا ً گزیده شده، و با استفاده از نقاط ضعیف کرکتر، هراس و تفاوت های عقیدتی شان، آنها را در موقعیتی قرار داده است که در ضدیت با دگراندیش و مطابق به خواست او اظهارات نادرست و غیر واقعی بنمایند. در چنین وضعی طبیعتاً تناقض گویی ها به وجود می‌آیند.

از حق و حقیقت نه گذشتن کار هر بزدل اپورتونیست که برابر با رنگ محیط رنگ بدل میکند، نیست. این نوع پایداری ایمان، عقیده و وجدان پاک میخواهد. تناقضات یا دروغ پراگنی ها در گفتار و نوشته های فرصت طلبان قابل تعجب نیست. خاصةً بعد از شکست جنبش چپ دموکراتیک، مخالفین با استفاده از فضای خصمانۀ ضد آن نهضت، به انواع و اقسام دروغ بافی ها و جعلیات پرداختند و این را فُرصت خوبی برای آب کردن عقده های شان یافتند حتی اپورتونیست های مربوط به خود این نهضت نیز پیش از پیش در تبرای خود اوراق سیاه کردند. به گفتۀ معروف در تنور گرم، هر کدام آنها نان شان را پخته اند. (این اظهارات من به معنی انکار از اشتباهات و جنایاتی که از نام این نهضت ارتکاب گردیده، نیست) مواد بدست آمده از مصاحبه های چنین اشخاص، طبیعتاً خصلت متلون و بالنتیجه متضاد میداشته باشند. موجودیت تناقضات در گفتار مصاحبه شده گان، که آقای مهرین به آنها اشاره میکند ناشی از همین نیت مصاحبه کننده برای کشانیدن شخص طرف مصاحبه به هدف گزیده شده و استفادۀ سوء از خوف، ضعف نفس، تلون موضع و تفاوت عقیدتی او می باشد. وقتی همه راست میگویند تناقضی به میان نمی آید. اما وقتی دروغی سرهم می بندند، حتماً گفتار یکی متناقض آن دگر واقع میگردد.

برگردیم به مصاحبه ها! وقتی در موقعیتی قرار میگیرند که میترسند مورد سوء ظن واقع شوند، با توسل به دروغ و ریختاندن اشک تمساح تلاش میورزند خودرا در جایگاه موسیچه های بی گناه جا زده دگران را در محل بدگمانی قرار دهند.

در بخش های گذشته، ماهیت این مصاحبه ها، تلاش مصاحبه کننده برای مقلوب ساختن و جعل حقایق، نادرستی و دوری اظهارات از منطق سالم و تناقضاتی که بنا بر دروغ بافی ها به میان آمده اند؛ بر ملا و افتراآت و دروغ پراگنی ها رسوا و برهنه ساخته شده اند. خوانندۀ محترم با مرور دوباره بر آنها میتواند بر ادعا های مهرین درین بخش که با استناد بر همان "مدارک" صورت گرفته اند، قضاوت نماید. به جای نتیجه گیری درست از موجود شدن تناقضات در گفتارها که به علت جعل و دروغ به میان آمده اند آقای مهرین نتایج معکوس را به خورد خواننده میدهد.

زمانی که تناقض گفتار به میان می آید، حتماً بر درستی اظهارات شک ایجاد می شود. تشخیص درست از نادرست، بسا اوقات مشکل میشود. سره کردن و یافتن راست از نادرست به دلایل مادی ضرورت دارد. ولی اظهارات و روایات غیر مستند، جعلی، دور از منطق و بعید از واقعیت های روزمره برای انسان هایی که علمی و منطقی می اندیشند، جانبداری نمی کنند و عادلانه می نویسند؛ خیلی هم دشوار نیست. در عین حال، یک نظر اجمالی به گذشتۀ شخص (مدعی یا مدعی علیه) از لحاظ تقوی نفسی و سیاسی، کارکردهای رسمی، ایده و عقیدۀ سیاسی، توسل به توطئه یا اجتناب از اشتراک در توطئه های سیاسی یا چاه کنی برای دگران و کوبیدن مستمندان یا دستگیری از آنها؛ میتواند خواننده یا شنونده را کمک نماید. آنهایی که به توطئه عادت کرده اند تا به وقت مرگ از آن خوی بد دوری جسته نمی توانند، مکرر در مکرر به آن عمل دست میزنند.

جناب مهرین نیز مانند بسیاری از نویسنده گان و مدعیان تاریخ نویسی همواره احکام عمومی صادر میکنند، که خلاف انصاف است. کارمندان و مامورین دولت، اعم از بخش های تقنینی، قضایی و اجرائی؛ و منجمله کارمندان خدمات ملکی و امنیتی، متشکل اند از اقشار مختلف دارای افکار، عقاید و دلچسپی های متفاوت. موجودیت یا عضویت آنها در یک دستگاه بدین معنی بوده نمی تواند که همۀ شان افکار، عقاید و دلچسپی های شان را یگانه گی بخشیده اند. وجدان هرکس متعلق به خودش است و به همین دلیل مسئولیت فردی میباشد و به خانواده، دوستان و همکاران سرایت نمی کند. بودن شماری از کارمندان مشخص در یک دستگاه فاسد، که اکثراً خلاف اراده و برای یافتن بخور نمیری در جایی قرار گرفته اند، به معنی موافقت با تمام اعمال کارمندان و همکاران دگر نیست.

هرگاه پارلمان اول بعد از اشغال افغانستان توسط امریکا، را در نظر بگیریم، از همان نظر اول میتوان ادعا کرد که یک پارلمان مرکب از جنگ سالاران، عناصر ضد دموکراسی، ضد ترقی و عقب گرا بود. اما نمی توان در آن میان از موجودیت شماری از عناصر دموکرات، ترقی خواه و پیشرو انکار ورزید. در صورتی که در مورد این استثنا ها چنان قضاوت شود که چون در کنار آن دگران نشسته اند، پس در جنایات یا فساد آنها شریک اند، قطعاً عادلانه نخواهد بود.

آقای مهرین درین جا باز هم در سوء تعبیر از سخنان دکتور شرق، به تکرار نشسته است.

این سخنان دکتور شرق که "اگر میوندوال خود کشی نکرده باشد، در آن صورت داؤود خان او را کشته در غیر آن، چیزی بی بازخواست نمی ماند"، همان طوری که قبلاً نوشته ام مفهوم بسیار واضح دارد بدین معنی که میوندوال خود کشی کرده است، اگر چنین نمی بود از بازخواست داؤدخان دور نمی ماند و اگر کسی ادعای غیر ازین دارد، به این مفهوم است که گویا داؤد خان اورا کُشته است. اما می بینیم که از آن، چه گونه سوء تعبیر میشود.

مکرر میکنم که من نه وکیل مدافع دکتور شرق استم و نه در صدد دفاع از ایشان میباشم. ولی استدلال های بی پایه علیه هر کی باشد باید رسوا ساخته شوند. ببینید با این نوع ترجمه ها از اظهارات اشخاص، خواننده را به گمراهی میبرند، هواداران برای شان کف میزنند و از چنین کاوش های "عالمانه" تمجید میکنند. بلی خوانندۀ محترم این استدلال بسیار شبیه به استدلال عبدالقادر قاضی است که نوشته بود چون ازهر گفته است که دقیقاً نمی داند که خودکشی بوده یا قتل، . . . لهذا ازهر به قتل اعتراف میکند و معنی آن این است که او را ازهر کشته است.

آقای مهرین این سخن مرا که قدیر نورستانی اختیار دار اصلی بود، برائت دهی فیض محمد وزیر داخله تعبیر میکند. برائت دهی از چه جرمی آقای مهرین؟! آیا اتهامی به او راجع بوده یا است؟ من از مقام بالاتر وزیر انکار ندارم. اما یک نوع تقسیم قدرت مفهوم شده میان کارهای وزیر داخله و قوماندان عمومی ژاندارم و پولیس همیشه و از ادوار گذشته وجود داشت. وزیر عمدتاً مسئولیت ساحۀ ملکی را بر عهده داشت (در آن زمان والی های ولایات تحت اثر وزارت داخله قرار داشتند). پالیسی سلطنت بر همین اصل استوار بود که باید درین وزارت که برقراری نظم و امنیت سراسری کشور به آن ارتباط داشت، دوگانه گی قدرت وجود داشته باشد. قوماندان عمومی ژاندارم و پولیس با قرار داشتن در رأس قطعات مسلح و تمام شعبات و کارمندان پولیس، هم مسئولیت و هم مؤثریت بیشتر در تأمین و حفظ امن و نظم عامه در کشور داشت. به همین دلیل در تمام ادوار مقام وزیر بصورت سمبولیک بالاتر بوده قدرت واقعی در دست قوماندان عمومی ژاندارم و پولیس بوده در ساحۀ کارش از استقلال عمل برخوردار میبود. چنانچه در زمان شاه قوماندان های عمومی ژاندارم و پولیس مستقیماً با شاه در تماس بوده گزارش های خودرا مستقیماً تقدیم حضور میکردند. این قوماندان ها همیشه از جنرال های عسکری، نه از پولیس تعیین میگردیدند که طرف حمایت سردار ولی نیز قرار می داشتند. در زمان جمهوریت داؤد خان نیزوضع به همین منوال بود. علاوةً قدیر خان در عین حال توانسته بود خود را خیلی زیاد به رهبر نزدیک و طرف اعتماد او قرار دهد. به همین دلایل او کل اختیار بود.

آقای مهرین می نویسد:

"اما صمد ازهر که شخصاً در جریان تحقیق حضور داشت و رئیس هیأت تحقیق هم بود، امکان ندارد که شکنجه در غیاب او عملی شده باشد. دلیل انکار از اِعمال شکنجه، و گرفتن ژست های مخالفت آمیز با شکنجه، از همان نیاز ژست های حاکی است که مارهای دیروزینه، در چهرۀ مور نمایش میدهند."

آقای مهرین چنان تمثیل می کند که گویا ازاین اظهارات من که ما میوندوال را شکنجه نکرده ایم، متعجب شده است و میکوشد با ته و بالا کردن جملات و لفاظی ها این نظر خود را که میوندوال شکنجه شده و این شکنجه توسط ازهر یا در محضر او صورت گرفته، بر خواننده تحمیل نماید. او باز هم فراموش کرده است که در مقام تمثیل تاریخ نویسی قرار دارد و هدفش (ازهر) را با فرهنگی که شایستۀ یک "مورخ"، "محقق" و "استاد" نیست، به مار و مور تشبیه میکند. من در جریان تحقیق میوندوال که در وزارت داخله صورت میگرفت، همیشه حاضر بوده ام و او نه تنها شکنجه نشده بود بلکه هیچ گونه بدرفتاری یا بد گفتاری نیز بعمل نیامده و بالعکس با او پیش آمد نهایت عالی احترام کارانه صورت گرفته بود. اگر چنین رویه و رفتار نیک با فرهنگ و معتقدات کسی خوانش ندارد، مسئولش ازهر نمی باشد.

مهرین باز هم با الفاظ چنین بازی میکند:

"ازهر مدعی است که من "به قدیر خان گفتم: میوندوال یک شخصیت ملی است. و شما باید هیأت بزرگ تر را تعیین کنید." آیا این ادعا در تناقض با واقعیت برداشت سیاسی و باورهای ازهر نیست؟ ازهر بنا بر کدام منطق میوندوال را شخصیت ملی می پنداشت؟ در آن هنگام، او را جاسوس امریکا، ضد کمونیسم و خائن کودتاچی می نامیدند."

جناب مهرین! اگر میوندوال جاسوس امریکا، ضد کمونیسم و یا کودتا گر بوده یا نبوده، برای هیأت تحقیق صرفاً در اتهام به توطئۀ کودتا معرفی شده بود. ازهر نه به صورت شفاهی و نه کتبی کدام اتهام دگری را علیه او وارد کرده و نه به جناب مهرین اظهار داشته است. اینکه در جامعه در مورد میوندوال چه افواه وجود داشت، یا وسایل اطلاعات جمعی مطالبی را از رامپارتس نقل کرده بودند، یا داؤد خان از او چه برداشت داشت؛ اینها دگر به ازهر چه ارتباط دارند؟ درد رامپارتس، سی آی ای و داؤد را چرا باید از ازهر کشید؟

انشا پردازی های بیشتر را مرور میکنیم:

"با خواندن این سخنان، سزاوار پرسش است، آیا تحقیقی که از ساعت ۹ شب الی ساعت ۳ یا ۴ صبح دوام میافت، ابراز احترام به آن شخصیت ملی بود؟ آیا آن "احترام" رعایت شد. با آن که ازهر نگفته است که از آن مرد بیمار و نحیف و روزه دار، تا صبح با قند و کلچه پذیرایی شد!! اما سالها پیش از طریق یک برنامۀ تلویزیونی عده یی از ایرانی های شهر کسل آلمان گفته بودند: "من هدایت دادم تا تحقیق باید دموکراتیک، انسانی و مطابق با موازین حقوق بین المللی باشد"، درینجا دل آدم میخواهد بپرسد که اگر تحقیق غیر انسانی اِعمال میشد، چه میتوانست باشد"

از ابتدا تا انتهای نوشتۀ مهرین شاهد آنیم که بدون دلیل و یا صرف برین بنیاد که چون آن رژیم استبدادی بود، اصرار برین دارد که میوندوال شکنجه شده است. باز هم ببینید که نه به مثابۀ یک تاریخ نویس بلکه بمثابۀ رقیب سیاسیی که برای از پا دراوردن حریف از ارتکاب هیچ عملی حتی بهتان و توطئه ابا نمی ورزد، خواسته است با بکار برد کلمات احساساتی، بر خواننده تأثیر روانی وارد و ذهن اورا برای پذیرش ادعایش آماده گرداند.

جناب مهرین! اگر نتوانسته بودیم از میوندوال با قند و کلچه پذیرائی کنیم، آنچه در توان ما بود با احساس مسئولیت انسانی انجامش دادیم و آن عبارت از پیش آمد احترام کارانه و انسانی بود. اگر کلچه نداشتیم از تقدیم چای و قند صرفه نکرده بودیم. تحقیق به دلیلی شبانه صورت میگرفت که ماه رمضان بود و بعد از فراغت از روزه افطاری و تراویح به آن پرداخته می شد. اگر این تحقیق در جریان روز صورت گرفته بود یقیناً شما واویلا سر می دادید که آن انسان بیچارۀ روزه دار را در ساعات روزه داری و بی حوصله گی تحت بازپرس قرار داده بودند.

بلی سالها پیش در یک پروگرام تلویزیونی، در شهر کاسل گفته ام که "من هدایت دادم تحقیق دموکراتیک، انسانی و مطابق با موازین حقوق بین المللی باشد." این کاملاً حقیقت دارد. اینکه ضمیر جناب مهرین پذیرفته نمی تواند که چنین انسان هایی با چنین صفات و سجایا هم میتوانند در میان افسران پولیس وجود داشته باشند، این دگر مربوط به خود شان است. آنهایی که دنیا را از عقب عینک های سیاه نگاه نمی کنند یکی نه که شمار زیادی از افسران متصف به چنین اوصاف را دیده و یافته میتوانند.

اما چون برای مهرین چنین حقیقتی پذیرفتنی نیست، در برابر این اظهاری که از زبان من نقل شده است "از شکنجه بدم می آمد بهمین لحاظ از مسلک پولیسی نفرت داشتم"، تسلط خودرا بر اعصاب از دست داده باز هم فراموش کرده است که میخواست تاریخ بنویسد و باید بیطرفی را رعایت میکرد. پس این کلمات مروارید گونه را پهلوی هم قرار میدهد:

"اما واقعیت چه گونه است. آیا غیر از انجام وظایف شکنجه آمیز، کار دیگری در طی روزهای تحقیق آن محبوسین وجود داشت؟ همان "نفرت" بود که از وظیفه پولیسی استعفا دادی؟! با اشاره یی به سال های پس از کودتای ثور که ازهر و حزب او دست باز تر در ادارۀ امور یافتند، آیا از شکنجه و عذابدهی مخالفین و بی گناهان کاسته شد و یا دامنۀ آن گستره تر شد؟"

نویسنده باز خواسته است با لفاظی و استعمال کلمات موهن، تاریخ بنویسد و به سال های بعد از کودتای ثور، که هیچ ارتباطی با موضوع میوندوال ندارد و بدون آنکه سهم مرا در کدام کج روشی یا تقصیر یادآور شود، میرود و به تاخت و تاز بسیار شخصی و با ضمیر مفرد مخاطب می پردازد.

آقای مهرین! آن را که حساب پاک است از محاسبه چه باک است!؟ گذشتۀ من بالا تر از تصور شما پاک و صیقلی است. نه دستم به خون آلوده بوده، نه در رشوه و فساد آغشته بودم. اگر چند قرآن خور شبیه شاهدان ناحق ساحۀ محاکم ولایت کابل که پیشۀ شان شهادت ناحق با گذاشتن دست بالای قرآن است، در مورد من دست به افترا میزنند، برای خودشان گردن بسته گی و خفت کمایی میکنند.

اما آن پروگرام تلویزیونی که پیشتر به آن اشاره شد، ایرانی نه بلکه افغانی و از خودم بود که نام پروگرام "هنداره" بود و ثبت تمام پروگرام آن شب هنوز هم نزدم موجود است. نسبت دادن آن پروگرام به ایرانی ها و یا چنانکه گفته اند "توده یی ها" نیز از همان نوع جعلیات مدارک است که ملکیار و مهرین در ان تخصص یافته اند.

مهرین مرا به طفره رفتن از پاسخ متهم می سازد. وقتی آدم دروغ را رد میکند، این طفره رفتن از پاسخ نیست. من که گفتم این ادعای حاجی فقیر که با سیف الرحمن یکجا آورده شده و ازهر اورا با سیلی زده است، از بنیاد دروغ است. گرفتاری وی و شماری دگر، در نتیجۀ اعترافات بعدی سیف الرحمن و مرستیال صورت گرفته بود. پس در آن وقتی که سیف الرحمن تازه دستگیر شده و هنوز همکارانش را نام نبرده تا بر اساس آن گرفتار گردند، چه گونه شده میتوانست با سیف الرحمن یکجا آورده شده باشد؟

چون آقای مهرین همان طوری که قبلاً نوشته ام، آنقدر پس و پیش میرود و مسایل قبلاً طرح کرده گی را بارها از سرمی گیرد تا در روان سرگردان ساخته شدۀ خواننده نظریه اش راحک نماید، درینجا باز به داستان شکنجۀ مرستیال پرداخته است. من که در بخش ششم به این موضوع به تفصیل پرداخته ام، نمیخواهم با تکرار مکررات مثنوی را صد من کاغذ بسازم. اما خلاف ادعای مهرین، مرستیال چند سطر نه بلکه یک درجن کاغذ نیم تخته یی را پُشت و رو سیاه کرده از زندان با خود آورده بود و در آن از جریان تماس ها و ملاقات ها با ذکر نام ها تفصیل ارائه کرده بود. اکثریت گیر و گرفت های بعدی همه بر اساس همین اعترافات مرستیال صورت گرفته بود. چون من شاهد بالفعل صحنه ای بوده ام که مرستیال در آن اعتراف کرد، این را با تمام اطمینان میتوانم بگویم که تا آن وقت کدام بدرفتاری با وی صورت نگرفته بود. این هم از تصور بعید است که بعد از آنهمه اعترافات تفصیلی، مورد آزار قرار گرفته باشد. اما اگر آقای مهرین آن صحبت مرا با مرستیال شکنجه میداند، چنانچه مینویسد: "شکنجه گر گاهی از زبان و گاهی از چوب و مشت و لگد استفاده میکند"، این دگر جزئی از همان شیوۀ پژوهش، تاریخ نویسی، استدلال و منطق بخصوص خودش است.

آن اعضای کمیته مرکزی که هر شب در اتاق های تحقیق پرسه میزدند و بمثابۀ سمبول های دلهره و غضب نمایان می گشتند، وقتی امروز هر کدام شان ادعا میکنند که خدا نکند، هر کدام شان فقط یک یک بار بنا به دلیلی، به وزارت داخله تشریف برده اند و ادعا میکنند که گویا میوندوال یا مرستیال شکنجه شده بود؛ به اصطلاح ایرانی ها آدم شاخ در می آورد. در بازجویی میوندوال همیشه خودم حضور داشته ام و از حضورم در صحنۀ اعتراف مرستیال هم حکایت نمودم. با اولی حتی با صدای بلند حرف زده نشده است و با دومی هم چنانچه گفتم دلیلی برای بدرفتاری وجود داشته نمی تواند.

مهرین مینویسد:

"صمد ازهر طی صحبت با جناب داؤود ملکیار، مدعی است که میوندول را دو بار در جریان تحقیق دیده است! در حالی که اسناد تحقیق، تاریخ امضأ ها و مسؤولیت او در مقام ریاست تحقیق، آن ادعا را تکذیب میکند. او بیشترین اوقات تحقیق را درحال نظارت بر میوندوال بوده است. هنگامی که میوندوال در ورق دارای شمارۀ ۱۶ در پاسخ ازهر مینویسد که "محمد اکرم خان را جدیداً در چند شب گذشته معرفی شدم."، از آن هم حاکی است که رئیس هیأت تحقیق چندین شب او را میدیده است. عدم انتشار همه اوراق تحقیق نیز این ادعای ازهر را تردید میکند."

از زمان قضیۀ میوندوال تا زمانی که در جواب مصطفی رسولی نوشته ای را انتشار دادم بیشتر از بیست سال و تا زمانی که با ملکیار صحبت کرده ام، که تاریخش بیادم نیست، سالیان درازی سپری شده و یقیناً بعضی جزئیات به فراموشی رفته بود. اینکه از میوندوال دو شب تحقیق صورت گرفته یا سه شب، و اینکه فاصله میان بار اول و دوم چند روز بوده، قطعاً کدام تأثیری بر رویداد قضیه داشته نمی تواند. اما آنچه را مسلماً بیاد دارم اینست که بعد از صحبت شفاهیی که در شب اول با میوندوال داشتیم، برای ادامۀ تحقیق همواره مطالبۀ ادله میکردیم و به همین دلیل چند روزی از آوردن میوندوال به وزارت داخله بغرض بازجویی ابا ورزیدیم.

قراریکه در اوراق انتشار یافتۀ تحقیق دیده میشود در ورق شماره ۱۳ تاریخ ۵ میزان ۱۳۵۲ در برابر این سوال که:

"شاغلی میوندوال!

با استفاده از جوابات قبلی شما پرسیده میشود اگر دید و وادید و ملاقات شما با صاحب منصبان خورد رتبه و عالی رتبه برویت شواهد ثابت شود بعداً ممکن در روشن شدن حقایق موضوع توضیحات لازم ارائه نمائید.

امضای هیأت تحقیق تاریخ ۵ / ۷ / ۱۳۵۲ "

میوندوال در پاسخ چنین مینویسد:

" محترما!

شما پیشتر در باره دو نفر یعنی مرستیال و عبدالرزاق خان پرسان کردید من جواب دادم که با آنها ارتباطی نداشته ام اگر کدام کسی دیگری هم مورد نظر شما باشد سوال کنید بشما معلوم است که بمن توصیه شد توسط دو پیغام که من پاسپورت گرفته و خارج بروم من ازین قضایا خبر نداشتم و حسب وعده رئیس صاحب دولت من منتظر بودم که سهمی در همکاری با رژیم جدید بگیرم ولی اکنون برای من دسیسه ایجاد شده است من به قضاوت و حق بینی شما عقیده دارم که میتوانید حقیقت را دریابید که نام من به ناحق درین موضوعیکه نمیدانم چگونه است پیچانیده میشود.

امضاء میوندوال"

ببینید! تا این تاریخ ۵ میزان ۱۳۵۲ و این شماره (۱۳)، صرفاً در بارۀ مرستیال و عبدالرزاق خان از او پرسیده شده است. ازین سوال و جواب به صراحت مشهود است که:

- تا این دم از او در بارۀ شخص دیگری غیر از آن دو نفر، پرسیده نشده است. (در بارۀ اکرم هم پرسیده نه شده)

- با کسی مواجه ساخته نشده است. (با اکرم هم مواجه گردانیده نه شده)

- این جملۀ میوندوال "من به قضاوت و حق بینی شما عقیده دارم که میتوانید حقیقت را دریابید که نام من به ناحق درین موضوعی که نمیدانم چگونه است پیچانیده میشود." به وضاحتِ تمام گویای این واقعیت است که برخورد دقیق و سالم هیأت تحقیق، اعتماد میوندوال را جلب کرده و او مطمئن است که هیأت در جهت یافتن حقیقت کار میکند.

ورق بعدی تحقیق، شماره ۱۴ است که تاریخش ۸ میزان ۱۳۵۲ میباشد. خوب دقت کنید:

ورق ۱۳ تاریخش ۵ میزان و ورق متصل آن که شماره ۱۴ است تاریخش ۸ میزان است. پرسش و پاسخ این ورق چنین است:

"شاغلی میوندوال!

طوریکه شفاهاً خود شما اظهار داشتید که دلایل کافی غرض اثبات علیه شما موجود است و علاوه نمودید که با اینکه محمد اکرم پیلوت را که دارای تمام صفات مکمل شهادت بود استماع نمودید که اگر شهادت یک تن دیگر از رفقای متهم خود را استماع نمائید اینک به اثر خواسته شما حاضر است و شما باید تحریر نمائید که این موضوع را به تلقین خویش در محکمه ارائه نکرده بلکه از آرزوی خود شما است به این اساس باید سند تحریری در زمینه تحریر نمائید.

امضای هیئت تحقیق ۸ / ۷ /۱۳۵۲.

محترما!

چون شما فرمودید که از اشخاص متهم شهادتی علیه من موجود است و میتوانید آنرا بمن بشنوانید من به شنیدن آواز ثبت شده این شهادت اعتراضی ندارم (امضا) و در محکمه اعتراضی ندارم (امضا) چونکه خواهش خود من بود. امضای میوندوال ۸ / ۷ / ۱۳۵۲ "

این ورق گواهی از آن میدهد که:

- با توجه به شماره ها و تاریخ ها در آن دو ورق در می یابیم که به تاریخ های ۶ و ۷ میزان برای تحقیق خواسته نشده است.

- با در نظر داشت تسلسل شماره ها، دیدیم که در شماره ۱۳ تاریخ ۵ میزان هنوز مواجهه صورت نگرفته، و شمارۀ بعدی (۱۴) تاریخ ۸ میزان نشان دهندۀ آنست که درین روز مواجهه با اکرم صورت گرفته است.

پس این نوشتۀ (همین تاریخ ۸ میزان) میوندوال که اکرم پیلوت را جدیداً در چند شب گذشته معرفی شده است، به این معنی بوده نمی تواند که گویا چند شب قبل در وزارت داخله با او معرفی شده باشد. بلکه مقصودش این بوده که آشنایی او با اکرم نو بوده، مربوط به چند شب پیش، یعنی از مدت کوتاه (پیش از زندانی شدن) بوده است.

اما مهرین در تلاش دگرگون سازی واقعیت ها است:

"میوندوال در شب ۸ میزان در حالی که دیگر توان اندکی در جسم خویش دارد، با مشاهدۀ آوردن دوبارۀ اکرم خان پیلوت و فشارهای پایان ناپذیر، سرانجام به خواست آن ها لبیک گفته و با دل گریان بر لبان مستنطقین تبسم حاکی از موفقیت و دستاورد می نشاند. با پذیرش دستورها و چیغ و فغان ها، "اعترافی" را که در ورق شمارۀ ۱۵، برای مستنطقین مینویسد، باب طرح سوالات دیگر گشوده می شود. از جمله در شمارۀ ۱۷ از او در بارۀ بقیه همکاران و شناسایی های ایشان و شخص اکرم خان پیلوت سوال می کنند. اما میوندوال با وجود وضعیت صحی، جسمی و روحی که انسان می تواند آن را در نظر آورد، دست به عملی زده است که تاریخی است. وی می‌ نویسد:

"اکرم پیلوت را جدیداً در چند شب گذشته آشنا شدم."

و این چند شب اخیر آن دیداری است که میوندوال برای نخستین بار اکرم پیلوت را در وزارت داخله دیده بود، نه در منزل خویش."

مهرین از توان اندک باقی مانده در جسم میوندوال، از پذیرا ساختن دستورها و ازچیغ و فغان سخن میگوید. اما به کدام دلیل؟ باز هم جوابش همانا مراجعه به خصلت استبدادی رژیم خواهد بود. دگر دلیلی وجود ندارد. در عین زمان با مهارت سحرآسا از آوردن "دوبارۀ" اکرم در شب 8 میزان یاد میکند. میخواهد از عدم کنجکاوی خواننده گان در مورد تاریخ ها و شماره ها استفاده برده دروغ شاخداری را به جای اصل واقعیت قرار دهد. این را به خاطری می نویسد تا برای آن جملۀ میوندوال که نوشته است: "اکرم پیلوت را در چند شب گذشته آشنا شدم"، ترجمۀ فرمایشی که گویا این آشنایی در چند شب گذشته در وزارت داخله بوده، دست و پا کند. در حالیکه اکرم صرفاً یکبار آنهم در همان شب که تاریخش ۸ میزان است، با میوندوال روبرو گردانیده شده است. این حقیقت در توضیحاتی که در بالا ارائه گردید چون آفتاب نمایان است.

توجه کنید خواننده گان ارجمند! این اگر جعل نیست، پس چه است؟ این اگر سفسطه و بازی با کلمات و تاریخ ها نیست، پس چه است؟ این اگر شبیه دوسیه سازی جورج بوش و تونی بلیر بر ضد عراق نیست پس چه چیز میتواند باشد؟ چنین است سرنوشت تاریخ نگاری در کشور ما!

آقای مهرین بار دگر برای جلب دلسوزی و حمایت اخلاقی خواننده، به ادعاهای من دراوردی چون "او را با بیدار خوابی ها، دشنام دادن ها، مشت و لگد زدن ها، آوردن شاهد شکنجه دیده و خواهشاتی چون "میوندوال صاحب، لطفاً چند سطر بنویسید که همه از بیدار خوابی رهایی بیابیم ورنه همین بیدار خوابی است و همین شکنجه ها، وادار به نوشتن ورق شمارۀ ۱۵ / ۸ میزان نموده اند" میخواهد نمایش دهد که آن اعترافی که در ورق شماره ۱۵ نوشته است نتیجۀ آن شکنجه ها و بدرفتاری ها بوده است. اما دلیلی برای ادعایش جز بدخلقی خودش وجود ندارد.

بیایید یک استدلال دیگر مهرین را به خوانش بگیریم:

"ازهر از خود کشی میوندوال سخن نمیگوید. برای آنکه می داند و شاید پس از اعلان خبر "خود کشی" او به وسیلۀ نکتایی نیز می دانست، که آن ادعا تا چه اندازه مسخره و رسوایی آمیز است. بنابر آن با گذشت سال ها و تجزیۀ مخالفت آمیز آن اتحاد و کار کرد های مشترک سال ۱۳۵۲، با یک تیر دو هدف را نشانه می گیرد. وی مدعی می شود که مسؤول "هرچه شده، قدیرخان و خسربرۀ او عیسی نورزاد و خود داؤود، بوده میتواند." و یا میگوید: "توسط کسانی کشته شده باشد که مانند بچه گک ها دور داؤود خان را گرفته بودند." وی با این سخنان پهلو دار، می خواهد از یک طرف با کار برد کلمۀ اگر، کشته شدن او را زیر سوال ببرد و از طرف دیگر از تایید قتل می گوید. اما برای این که ذهنیت غالب بر برداشت ها یی را که او را قاتل میوندوال معرفی نموده اند، منحرف کند، قتل را به طرفداران داؤود خان پیوند می دهد. و به این ترتیب با این تیر خود آنان را نشانه می گیرد."

اینکه ازهر از خودکشی میوندوال سخن نمیگوید، به این دلیل است که ازهر نیز همان طوریکه گفته شد، از مقامات بالایی شنیده و خوانده است که میوندوال خودکشی کرده است. خود ازهر نه امکان تحقیق در بارۀ صحت و سقم آن واقعه داشت و نه وظیفۀ او بود.

باز هم از گفتار من در بارۀ قدیر خان و عیسی خان، با همان شیوۀ شناخته شدۀ التقاطی الفاظ غیر مربوط را بیرون کشیده برابر با مزاج خویش ترجمه نموده است. من هیچگاه این دو نفر را مورد اتهام قرار نداده ام. بلکه گفته ام و باز هم میگویم که در ساحۀ آنچه در محبس میگذشت من نه اطلاعی و نه مسئولیتی داشته ام. قدیر خان بنا به اهمیت زندانیان، خودش مراقب آنجا بود و برای سهولت کارش مورد اعتماد ترین شخصش عیسی خان را که خسربره اش هم بود، در آنجا گماشته بود.(۲) کجای این سخن غلط یا بیجا است و در کجای آن قصد بار اندازی یا وارد آوردن اتهام قتل بر کسی است؟ اگر بجای قدیر، فیض محمد قوماندان ژاندارم و پولیس میبود و قوماندان محبس نیز از مربوطین فامیلش میبود، و من از آنها نام میگرفتم؛ یقیناً مهرین جشنی برپا میکرد. چون مطابق آرزوی مهرین سخن گفته بودم مرا در آغوش میگرفت. برای او و یارانش حق و حقیقت ارزشی ندارد. آنچه برای شان با ارزش است دگر اندیشان را سیاه کردن است. ولی درین تصادف، بخت با مهرین یاری نکرده قوماندان عمومی ژاندارم و پولیس با صلاحیتِ قومانده و تماس دایمی با مسئولین پولیس، منجمله محبس، قدیر خان؛ و زندانبان مورد اعتماد و عضو فامیلش عیسی خان نورزاد بود. این هم یک حقیقت آشکار است که هیچ کاری درساحۀ زندانیان، بدون اطلاع و ارادۀ آنها صورت گرفته نمی توانست. این را نه به منظور وارد آوردن اتهام بلکه به منظور رد اتهام بر کسانی که مهرین ها با آنها در خصومت قرار گرفته اند، می نویسم. درین صورت اگر کسی از امثال مهرین، آریا، حق شناس و شرکا و تابعین و تبع تابعین، اثباتی یا اصراری بر کشته شدن میوندوال دارند باید روی پرسش شان بسوی آن دو نفر باشد، نه ازهر. خاصةً که عیسی خان از بازگشت او از وزارت داخله به محبس در شب اخیر تحقیق، و همچنان دیدن او هنگام صرف سحری شهادت داده است.

البته اگر کسی احتمال قتل را به دلیل رقابت برای مقام و کرسی، مطرح میسازد، در آن صورت رو باید بسوی آنهایی گشتانده شود، که یا در چنان کرسی ها قرار داشتند و یا مطرح بودند، نه ازهر و پرچم.

استعمال فقرۀ "بچه گک های دور داؤد خان"، که مهرین بارها آنرا به مسخره گرفته است، اصطلاحی است که از سوی خان محمد خان بکار گرفته شده بود. او با "خورد ضابطان و بچه گک های بی تجربۀ دور داؤد خان" اظهار مخالفت مینمود. وقتی خواننده تمام مصاحبه را مکمل و بدون تصرفات جانبدارانه نشنود و یا نخواند، چنین فقرات را غیر مربوط می پندارد.

من نمی خواهم بر احتمال خود کشی میوندوال پافشاری کنم، اما دلایل قوی برای قبول آن وجود دارد که بعداً به آن خواهم پرداخت.

عدم انتشار تمامی اوراق تحقیق، ارتباطی با ازهر ندارد و کار مقامات عالیه بود و منطقاً آنها اوراقی را جهت انتشار گزیده بودند که با اعتراف میوندوال ارتباط میگرفت. چنانچه متأسفانه از اعترافات مرستیال نیز صرفاً همان یک ورق منتشر شده است.

وقتی مهرین می‌ گوید:

"وی با این سخنان پهلو دار، می خواهد از یک طرف با کار برد کلمۀ اگر، کشته شدن او را زیر سوال ببرد و از طرف دیگر از تایید قتل می گوید. اما برای این که ذهنیت غالب بر برداشت ها یی را که او را قاتل میوندوال معرفی نموده اند، منحرف کند، قتل را به طرفداران داؤود خان پیوند می دهد. و به این ترتیب با این تیر خود آنان را نشانه می گیرد."

این را میگویند تیز زبانی و آتش پارچه گی! آفرین بر آقای مهرین! اگر کسی تاریخ مینویسد باید از چنین استادی آموزش گیرد!

این ازهر نیست که با گفتار بالا تیر را به مخالفان نشانه میگیرد، بلکه این جناب استاد مهرین است که از طریق لفاظی ها، پس و پیش کردن واژه ها، درهم و برهم گردانیدن تاریخ ها، جعل روایات و تلاش برانگیختن احساسات خواننده؛ در صدد بدست آوردن شادباش های هم ردیفان و یاران ایدئولوژیکش بخاطر توجیه بهتان و اتهام ناروای قتل علیه کسانی که وی در جبهۀ مخالف سیاسی شان قرار دارد، میباشد.

من با این حرف مهرین که داؤدخان از تمام گزارشات مطلع بود و انکشافات روزمره به اطلاعش رسانیده می شد کاملا موافقم. اگر بجای داؤد کسی دگر هم میبود، یقیناً در چنین موارد مهم خودرا پیوسته آگاه نگه میداشت. این خصوصیت خوب یک زمامدار است و نمی شاید آنرا نکوهش کرد.

بعد از آنکه مهرین باز با کلماتی بازی میکند که حرف نوی در آن وجود ندارد، می پردازد به عنوان کوچک نوین بنام: "میوندوال به قتل رسیده است".

خوانندۀ ارجمند! هرگاه مطالبی در نظر تان تکراری می آید گناه بنده نیست. کسیکه در مقام مدعی قرار دارد، برای مطول ساختن "اثر گران بهایش"، مکرر در مکرر به مکررات میرود و من هم برای بی پاسخ نه گذاشتن ادعاها مجبورم به آنها بپردازم.

آقای مهرین در ابتدا حکم صادر میکند که میوندوال در محبس دهمزنگ به قتل رسیده، اما نمیگوید توسط کی؟ سپس دلایلش را عرضه میدارد. وی مینویسد:

"اوراق دلخواه هیأت تحقیق و دولت با شماره های ۱۳ (۵ میزان- تردید)، شمارۀ ۱۵ (۸ میزان "اعتراف نامه")، شمارۀ ۱۷ (۸ میزان/ تکمیلی اعتراف جعلی)، انتشار یافته اند. اما شماره های ۱- ۱۲ منتشر نشده اند. میوندوال شب ها از محبس دهمزنگ به وزارت داخله برده شده و مورد بازپرسی و شکنجه قرار گرفته است. از عدم انتشار ۱۲ ورق تحقیق برمیاید که اعضای هیأت تحقیق در پی تهیه اعتراف نامه های جعلی بوده اند. آوردن شمارۀ ۱۳ حاکی از آن است که در ۱۲ شمارۀ پیشین نیز او اتهامات بی اساس را رد نموده است. در اوراق تحقیق شماره ۱۳ خواسته اند بگویند که وی چندین روز انکار می کرد و چنین می گفت، اما حالا به "رضایت خود" قلم و کاغذ خواست و "اعتراف نامه" شمارۀ ۱۵ (۸ میزان) را نوشت."

بلی اوراق شماره ۱ تا ۱۲ منتشر نشده اند. دلیل آن این بوده میتواند که انتخاب کننده گان اوراق در پی اوراق اعترافیه بودند نه نشر تمامی اوراق. آخرین ورقی که نشان میدهد هنوز اعترافی درمیان نیست، ورق ۱۳ است. ولی نویسنده از انتشار اوراق شماره ۱۴، ۱۶ و ۱۸ طفره رفته از انتشار آنها یاد نمی کند. چرا؟

بخاطری که ورق ۱۴ که دارای تاریخ ۸ میزان است نمایانگر آنست که میوندوال تازه با اکرم پیلوت مواجه شده و هنوز هم طالب شنیدن اعترافات ثبت شدۀ دگران است و این آن ادعای مهرین را که گویا میوندوال برای اولین بار در چند شب قبل در وزارت داخله اکرم را دیده بود، باطل میگرداند.

مهرین مینویسد: "همانگونه که در صفحات پیشین دیدیم، میوندوال که نخستین بار محمد اکرم خان را دیده، نشانی منزل خودرا ازاو میپرسد، اکرم پیلوت از دادن پاسخ عاجز است."

در حالیکه از منبع این ادعا یادی نشده است من که در تمام صفحات گذشتۀ نوشتۀ مهرین و در اوراق تحقیق چنین مطلبی را نیافتم. باز هم خواننده را عقب نخود سیاه سرگردان می سازد. این نکته را نیز استاد مهرین با "استخاره" یافته است، چون در واقعیت وجود خارجی ندارد.

کلمۀ "بازهم" و پسانتر "آوردن دوبارۀ اکرم پیلوت" با مهارت و دیده درایی گنجانیده شده تا این برداشت را به خواننده بدهد که قبل ازین هم اورا در برابر میوندوال حاضر کرده بودند. در حالیکه همانگونه که پیشتر نوشتم در همان شب که تاریخ آن ۸ میزان بود، برای اولین و آخرین بار ادای شهادت حضوری اکرم در برابر میوندوال صورت گرفت، که اوراق شماره ۱۳ و ۱۴ نمایانگر این واقعیت اند. در سوال هیأت تحقیق در همین ورق شماره ۱۴ نیز این حقیقت صراحت دارد. اما او با اصرار تمام این را یک نوشتۀ تاریخی میخواند که میوندوال گفته است: "اکرم پیلوت را جدیداً در چند شب گذشته آشنا شدم". واویلا که این تیر مهرین نیز با مقایسه کردن اوراق شماره ۱۳ و ۱۴ به خاک خورد. ورق ۱۳ به وضاحت نشان میدهد که هنوز میوندوال با کسی روبرو نشده و ورق متصل آن که شماره ۱۴ است از روبروشدن با اکرم حرف میزند. وضاحت کامل وجود دارد که در فاصلۀ زمانی ۶ و ۷ میزان میان این دو ورق، تحقیقی بعمل نیامده. در غیر آن شمارۀ روبرو شدن با اکرم با شمارۀ قبلی انکار، مسلسل بوده نمی توانست. پس آن جملۀ تاریخی به این معنی بوده نمی تواند که اکرم را جدیداً دروزارت داخله آشنا شده است. یقیناً مقصود او این بوده که در آن تازه گی ها با او آشنا شده است.

مهرین فقط قلم برداشته بدون کدام دلیلی قهر خود ساخته را چنین فرو می نشاند:

 " شب ۸ میزان باز هم اکرم پیلوت را مقابل او حاضر میکنند."

"هریک از سرکوبگران آن روزی، مدعی اند که میوندوال به رضایت خود قلم و کاغذ خواست، و "اعتراف نامه" نوشت!! در حالی که قلم و کاغذ در پهلوی ابزار شکنجه همواره آماده بوده و در پیش روی شخص زیر شکنجه و از جمله میوندوال قرار داشته است. او را با بیدار خوابی ها، دشنام دادن ها، مشت و لگد زدن ها، آوردن شاهد شکنجه دیده و خواهشاتی چون "میوندوال صاحب، لطفاً چند سطر بنویسید که همه از بیدار خوابی رهایی بیابیم ورنه همین بیدار خوابی است و همین شکنجه ها، وادار به نوشتن ورق شمارۀ ۱۵ / ۸ میزان نموده اند."

این آقای مهرین در واکنش به رفتارهای ناهنجار زایانده شده از ذهن خودش، حدود نمی شناسد و فراموش میکند که خود با وارد آوردن اتهام ناحق، بهتان بندی و استعمال کلمات مستهجن، چقدر بر حریم وجدان پاک انسان دگری تجاوز میکند و مطابق به اصول اصیل قانون، اصول بین المللی ژورنالیزم، دین و اخلاق؛ مرتکب جرم، گناه و خلاف رفتاری بزرگ میگردد. آیا اگر گفته شود که دستگاه فاسد است، به این معنی بوده میتواند که تمام کارمندان آن دستگاه فاسد اند؟ هرگاه گفته میشود که لت و کوب و بدرفتاری در پولیس وجود داشت، به این مفهوم بوده میتواند که هر کسی که درین مسلک قرار دارد حتماً همین اعمال را مرتکب میشود؟ اگر میگوییم که امروز در پارلمان جنگ سالاران قرار دارند، آیا حکم شده میتواند که همه اعضای پارلمان جنگ سالار اند؟

نه خیر جناب مهرین! شما کور خوانده اید! درین کشور انسان های شریف و وطن دوست به وفرت وجود دارند. اما دیدن و یافتن شان چشمان بینا میخواهد. ولی اگر مورد قبول مزاج جناب عالی نمی افتند، این دگر مسئولیتش با ازهر نیست.

در نوشتۀ آقای مهرین این نظر یا تبلیغ رسوخ دارد که میوندوال اگر به رضای خود اعتراف میکرد پس چرا تا ۱۳ ورق این کا ررا نکرده؟ کسی که تا ۱۳ ورق انکار و بعد از آن اعتراف میکند گویا حتماً آن اعتراف در اثر شکنجه گرفته شده است.

برای معلومات آقای مهرین توضیح میگردد که در هر بازجویی یک برخ نوشت و خوان را پرسش های روتینی در بارۀ موضوعات متعددی که نظر به موقف اجتماعی متهم و چگونه گی اتهام فرق میکند، مانند معرفت شخص متهم، وظایف و کار های سابق، مصروفیت های کنونی، محل های زنده گی، روابط اجتماعی، وضع اقتصادی، موضع و فعالیت سیاسی، مسافرت ها و هدف آنها، دید و وادیدها در داخل و خارج کشور و هدف آنها و امثال آن؛ تشکیل میدهد.

اگر آقای مهرین به این عقیده است که میوندوال باید از لحظۀ اول قلم به دست میگرفت و اعتراف نامه می نوشت، به خطا رفته است. باید خودرا آگاه سازد که هیچ متهمی به ارتکاب جرمی اعتراف نمی کند مگر در حالات آتی:

1- متهم آدم شریفی است که در یک حالت هیجان فوق العاده و یا در حالت سکر مرتکب عمل خلافی شده، بناءً داوطلبانه خود را تسلیم و اعتراف می نماید.

۲- متهم انسان شریف است اما مجبور گردانیده شده با مجرم همکاری نماید، یا برای او کارنماید. در این حالت احتمال وجود دارد که او به رضا و رغبت اعتراف نماید.

۳ - متهم به غلط تصور کرده است عمل درستی انجام میدهد، در حالیکه آن عمل جرم است.

۴ - متهم دست به انجام عمل جایزی میزند، اما منجر به عمل جرمی گردیده است.

۵ - متهم بالفعل با تمام وسایل و مدارک در اثنای ارتکاب جرم گرفتار میگردد.

۶ - اسناد، وسایل ارتکاب جرم، مدارک ثابت کنندۀ تخنیکی، شهود و امثالهم دستیاب شده باشند. (احتمال اعتراف زود وجود دارد)

۷ - متهم در جریان ارتکاب عمل جرمی و یا بعد از ارتکاب، بنا به دلایل وجدانی و اخلاقی پشیمان گردد.

۸ - متهم جنون شهرت دارد، و بخاطر مشهور شدن و معرفی شدن در رسانه های تصویری و جراید، دست به ارتکاب جرمی با قصد اعتراف برآن میزند.

۹ - متهم جنون شهرت دارد، و بغرض مشهور شدن به جرم ناکرده در یک قضیۀ مهم یا قضیۀ سر زبان ‌ها، اعتراف میکند..

در غیر از حالات فوق متهم به آسانی اعتراف نمی کند مگر در حالتی که:

۱- اسناد، مدارک و شهود موثق فراهم میگردند و متهم بالآخره چاره ای جز اعتراف ندارد. حتی اگر اعترافی هم صورت نگیرد، موجودیت چنین دلایل موثق اثباتیه برای محکومیت و مستوجب مؤیدۀ جزایی شدن کفایت میکند.

۲ - متهم در نتیجۀ شکنجه و آزار طاقت نیاورده به عمل کرده یا ناکرده اعتراف می نماید. این نوع اعتراف، هیچ نوع ارزش نداشته از نظر حقوقی و قضایی باطل میباشد.

میوندوال تا ورق شماره ۱۴ اعترافی نکرده، اما بعد از آنکه با شهود بصری و سمعی (روبرو شدن و شنیدن اعترافات دیگران) مواجه گردیده، و شاید عوامل نفسی و درونی فوق الذکر نیز در آن سهم داشته، دست به اعتراف زده است.

در بارۀ نامۀ کذایی مرستیال عنوانی برادرزاده اش، قبلاً نوشتم که این نامه به گمان غالب جعلی است و برادر زاده اش بخاطر رو سفید کردن خودش در برابر فامیل و دوستان، نسبت اظهارات ضد مرستیال، آنرا ساخته است؛ و یا مرستیال بعد از آن اعترافات تباه کن، پشیمان شده خواسته است در برابر همان خانه خراب شده گان خودرا تبرئه نماید. صورت واقعی اعترافش را قبلاً مشرح نوشته‌ ام.

برمیگردم به موضوع اعتراف. تحقیقات درست و اصولی هیچگاه با اعتراف متهم خاتمه نمی پذیرد. هیأت تحقیق باید در درجۀ اول در پی یافتن صحت و سقم اعتراف براید. علاوه بران باید تمام تفاصیل قضیه را از نزد شخص معترف بد ست آورد. شخص معترف باید ثابت نماید آنچه میگوید حقیقت است. اگر بازهم به مثال اعتراف دزد بروم، او باید نشان داده بتواند که مال دزدی شده در کجا است؟ اگر متهم از شریک یا شرکا نام میبرد باید توضیح داده بتواند که آنها چه وقت، چگونه و در کجا اتفاق کردند و هرکدام چه کاری را انجام دادند؟ هیأت تحقیق باید طی کاوش هایش درستی و نادرستی آنرا دریابد.

در تحقیق میوندوال نیز کار با مواجهه اش با یک افسر و یا شنواندن اعترافات خاتمه نمی پذیرفت. او با معترفین دگر نیز روبرو می شد. دیده می شد او در بازجویی های بعدی بیشتر چه میگوید. این معلومات داده شده گی با اظهارات بقیه معترفین مقایسه میگردید و در صورت لزوم برای دریافت حقایق مواجهات متعددی صورت میگرفت.

هرگاه مدارک مادیی موضوع بحث واقع میگردید، آن مدارک، تحقیق و تدقیق علمی و تخنیکی را می طلبید که بایست انجام می شد. احتمالاً موضوعات نوی عرض اندام میکرد که به نوبۀ خود تحقیق بیشتری را ایجاب میکرد. ادعای خان محمد خان مبنی برینکه گویا بنا به گفتۀ میوندوال یک دولت خارجی کمک شان میکرد، باید یا به کرسی می نشست و یا باطل میگردید. درینجا صرفاً سرنوشت متهمین نه بلکه روابط با یک کشور خارجی نیز از اهمیت جدی برخوردار بود.

آقای مهرین بار دگر به یک ادعا یا کشف نابغه گون دست زده است. او مینویسد:

"شمارۀ ۱۷ ورق تحقیق، در ساعاتی تهیه شده است که شب ۷ میزان به پایان رسیده و صبح ۸ میزان آغاز شده است. میوندوال را از وزارت داخله به محبس برده اند. آمر محبس، محمد عیسی نورزاد، که منتظر او است، می بیند که میوندوال شکنجه شــده و با دشواری راه می ‌رود."

شمارۀ ۱۷ ورق تحقیق واضحاً بر روی خود تاریخ ۸.۷.۱۳۵۲ را دارد. اما نویسندۀ زبردست و زبر زور بخاطر آنکه ادعای بعدیش را بر کرسی بنشاند، چنان وانمود میکند که این ۷ میزان بوده و آنقدر پاسی از شب گذشته بود که تاریخ ۸ میزان شده بود. اولاً او از کجا دانسته که شب از نیمه گذشته و تاریخ از ۷ به ۸ تغییر کرده بود؟ ثانیاً خوب میداند که در کشور ما هیچگاه مروج نبود که شب را به دو نیمه تقسیم کنند. شب همیشه امتداد روز قبلی بود. بعضاً چنین می نوشتند: شب ۷/۸ یعنی شبی که فردایش ۸ ماه و ۸/۹ یعنی شبی که فردای آن تاریخ ۹ ماه می شود.

اگر میوندوال بنا بر ادعای نویسنده در عصر روز ۸ میزان به همسرش نامه نوشته و ضروریاتش را خواسته است، این کار قبل از بردنش برای بازجویی (در شام همان روز ۸ میزان) صورت گرفته و بعد از آن برای بازجویی برده شده است. در همین شب است که او با اکرم روبرو ساخته میشود، اعترافات دگران را می شنود و خود نیز اعتراف میکند. این همان شب است که او بنا بر خسته گی مفرط از طلاطم عمیق روانی که آن مواجهه و شنیدن اعترافات برایش ایجاد کرده، تقاضای قطع تحقیق به غرض استراحت میکند. در بازگشت به محبس، مدیر محبس هم اورا خسته یافته و این همان خسته گی بوده که بنا به گفتۀ خودش اعتراف و اظهاراتِ خورد کنندۀ آن افسر جوان بر او وارد آورده بود.

پس با کدام منطقی مهرین مدعی میشود که:

"آن "اعتراف نامه" و آرامش رستن از شکنجه های بیشتر، باید از صبح ۸ میزان تا شب و یا نصف شب آینده که فردای آن ۹ میزان باشد، زمینه های صحبت های دولتیان و طراحان توطئه برای میوندوال و بقیه اشخاص را فراهم نموده باشد. بدون تردید می شود گفت که روز ۸ میزان بیشترین مصروفیت گردانندگان چرخ دولت، موضوع "اعتراف" میوندوال و تعیین سرنوشت او بوده است."

ببینید هدف نویسنده و آن نبوغی که بهش اشاره کردم هویدا میگردد. او در تلاش است میان تحقیق و خودکشی فرصت زمانیی را خلق کند تا آن ادعایش را که گویا در آن برهۀ زمانی سران و بزرگان با هم نشستند و بر کشتن میوندوال تصمیم گرفتند، را توجیه نموده بتواند. او تاریخ ۸ میزان را عقب می برد و ادعا میکند که گویا او بتاریخ ۷ میزان برای بازجویی آخرین برده شده (به کدام دلیل؟ استخاره؟!) و این تاریخ ۸ میزان که بر ورق ۱۷ وجود دارد بعد ازنیمۀ همان شب است (باز هم استخاره!). اما آنجا اوراق ۱۴، ۱۵، ۱۶ و ۱۸ نیز وجود دارند که حامل تاریخ ۸ میزان اند. ورق ۱۸ که آخرین ورق بازجویی است انگار که مهرین آنرا کاملاً زیر زده است. آیا تمام بازجویی های آنشب بعد از نیمه شب صورت گرفته بود؟

بلی آقای مهرین، اینجاست که مشت تان که از قبل باز شده بود، کاملاً باز گردیده رسوایی بار می آورد این جاست که آن بازی با الفاظ، کلمات و تاریخ ها که از ابتدا به آن اشاره نموده بودم برای خواننده آفتابی و روشن میگردد.! Game over

مهرین بیشتر می ‌نویسد:  

"آمر عمومی محبس، عیسی نورزاد شب هشتم میزان (چهارم ماه رمضان ۱۳۹۳ قمری)، بیدار است. میوندوال را از روزنۀ دروازه می بیند که مصروف صرف غذای سحری ماه رمضان است. آخرین دیدار او شاید حوالی ساعت ۳ نیمه شب باشد. میوندوال در طی آن روز ها که ماه رمضان بود روزه در دهان داشت.

چندین ساعت بعد تر، خبری پخش می شود که میوندوال خود کشی کرده است!. اما آمر عمومی محبس، محمد عیسی نورزاد، (شخصی که در مصاحبه های خویش هرگز از خود کشی میوندوال یاد نمی کند) حتا هنگامی که "هیأت بررسی" داخل اتاق شده و کمره های عکاسی خویش را فعال می کنند، در خواب است."

پاراگراف اولی حکایت از آن دارد که میوندوال بعد از بازگشت از بازجویی ۸ میزان، با اتکا بر مصاحبۀ نورزاد، گویا سحری هم خورده است. اما جان مطلب در پاراگراف دوم است. درینجا دو مطلب عمده به نمایش گذاشته شده است:

- "آمر محبس، محمد عیسی نورزاد حتا هنگامی که "هیأت بررسی" داخل اتاق شده و کمره های عکاسی خویش را فعال می کنند، در خواب است." یعنی چه؟ چطور امکان دارد که پیش از آنکه آمر محبس اطلاع داشته باشد، هیأت بررسی با کمره های عکاسی (که اصولاً بایست از پولیس جنایی بوده باشند) به محل واقعه رسیده اند؟ چرا مدیر محبس در آن وقت در خواب بوده است؟ آیا در چنین حالتی اولین کاری که معمولاً باید صورت میگرفت این نبود که مدیر محبس پیش از هر کس، در جریان قرار میگرفت؟

- نقطۀ عمدۀ دگر همان فقره ای است که در میان دو قوس ذکر شده است: (شخصی که در مصاحبه های خویش هرگز از خودکشی میوندوال یاد نمی کند). بلی خوانندۀ محترم! آیا میدانید که ضرورت نوشتن این فقره در کجا نهفته است؟ با داخل کردن این فقره، مهرین میخواهد بگوید که نورزاد در مصاحبۀ اولیش هم از خودکشی میوندوال سخنی نه گفته است. در حالیکه در آن مصاحبه همانطوری که قبلاً نوشته ام، نورزاد با عصبانیت گفته بود که: "میوندوال یک جاسوس سی آی ای بود و خودکشی کرد". هدف دومش از ادخال آن فقره آنست که خواننده را متقاعد گرداند که مدیر محبس بیچاره در خواب بود، پهره داران و مراقبین دگر هم یا در خواب بودند و یا وجود نداشتند، درهای محبس، دهلیز و اتاقهای این محبوسین هم بر روی همگان باز بود و امکان آن وجود داشت که کسی در آن ساعات آمده و میوندوال را کشته باشد. غیر ازین، چیزی دگری از آن مفهوم نمی گردد.اگر نوشته های قبلی و بعدی اورا مورد توجه قرار دهید تمام همش بر این متمرکز است اثبات کند که میوندوال شکنجه شده (که اثباتی داده نتوانسته) و در محبس کشته شده است (که باز هم اثباتی وجود ندارد). اما برای هدفی که داؤد ملکیار و مهرین در برابر خود قرار داده اند این کفایت نمی کند. باید "مدارک" طوری آماده و بهم پیوند داده شوند که آن قتل را در حالت خوابِ مدیر و بقیه مسئولین محبس و بی خبری آنها، کسان دگری که از بیرون محبس آمده بودند انجام داده بودند. در همین جا است که مهرین به آن نقطه ای میرسد که برای آن اینهمه زحمت کشیده، دروغ هارا سرهم بندی کرده، تاریخ هارا تغیر داده، روایات و حکایات نادرست و مصاحبه های فرمایشی و دستبرد و تصرف در اظهارات دگران را برای رسیدن و یا رسانیدن خواننده به همین نقطه باهم درآمیخته است. چنانچه می نویسد که:

"ایا نمی شود گفت که از حوالی ساعت ۳۰/۴ تا ساعت ۳۰/۸ صبح فرد و یا افرادی وارد اتاق میوندوال شده و اورا به قتل رسانیده اند؟"

همین جا است که مهرین از راه دگر به همان داستان عبدالقادر قاضی و ملک قریۀ گلکاری میرود. اما وی به صراحت نمی گوید که این فرد کی است. (این آقای قاضی است که هدف را وضاحت می دهد)

نویسنده سپس به عنوان کوچک دگری می پردازد، بنام رد ادعای خود کشی میوندوال:

درین بخش باز هم نویسنده با طفره روی از اعلامیۀ دولت، به همان نکتایی و چپرکت چسپیده است. او کلکین، پارچۀ نیلونی، کمربند کوت خواب و روجایی را قبول ندارد و ادعا دارد که مدعیان خودکشی و در مجموع دولت آنقدر بی منطق و جاهل هم بوده اند که گفته اند او با نکتایی خودکشی کرده است. می پذیرم که جناب مهرین عقل کل است، اما این را پذیرفته نمی توانم که کسانی که آن اعلامیه را نوشته اند، و یا داؤدخان و آن اراکین دولت که آن اعلامیه را تسوید یا تائید کرده اند، همه جو میخوردند و این را نمی دانستند که کسی نمی تواند با نکتایی در یک چپرکت (آن هم به ادعای مهرین در حالت خوابیده)، خودکشی کند. اما اگر کسی گفته باشد که میوندوال با استفاده از چپرکت خود را در کلکین حلق آویز کرده، و یا با بکار گیری چهارپایی ایستاده شنق نیمه تعلیقی (غرغرۀ نیمه آویخته) انجام داده، میتوانست منطق داشته باشد. در اعلامیۀ دولت هیچ نامی از چپرکت یا چهارپایی برده نشده و این هم از ابداع های جاعلین است.

این ادعای پوچ که گویا "سران دولت و یا گروهی از با نفوذان در دولت در روز ۸ میزان فیصله نموده اند که میوندوال به قتل برسد" یک ادعای میان تهی و پایانتر از سطح طفلانه است. آقای مهرین به خاطری که به همین سطح و نتیجۀ دلخواهش برسد ادعا کرده است که گویا ورق ۱۷ در ساعاتی تهیه شده که شب از نیمه گذشته و تاریخ از ۷ به ۸ میزان تغییر کرده است. او میخواهد بگوید این شب آخر تحقیق، همان ۷ میزان بوده و در ۸ میزان اراکین دولت به مشوره نشسته اند تا او را بکشند و گویا اعتراف در روز پیشتر (7 میزان) صورت گرفته و در عصر ۸ میزان او ضروریاتش را از منزلش خواسته است و گویا در شام ۸ میزان برای تحقیق خواسته نشده به خاطری که هنوز باید دولت تصمیم میگرفت که اکنون که میوندوال اعتراف کرده باید اورا بکشد.

واه، چه استدلالی!

واقعاً استاد نبوغ دارد.

تصمیم به کشتن میوندوال را بعد از اعترافش باید کسانی میگرفتند که این اعتراف برای شان ایجاد خطر میکرد. به همین سبب است آنهایی که میوندوال را گماشتۀ سی آی ای میدانستند، میگفتند اورا سی آی ای کشته و یا آنچنان که نورزاد گفته بود که به علتِ جاسوس بودنش خود کشی کرد.

توجه فرمایید: میوندوال در ورق ۱۷ نه بلکه در ورق ۱۵ که آن هم تاریخ ۸ میزان دارد اعترافش را نوشته و مهرین فراموش کرده که ورق شماره ۱۸ نیز وجود دارد. تمام این اوراق با شماره های ۱۴ تا ۱۸ همه تاریخ ۸ میزان را دارند. باز هم نباید فراموش کرد که نه تمام آن تحقیق بعد از نیمه شب صورت گرفته که همه اش بزعم مهرین تاریخ روز نو خورده باشند و نه در کشور ما مروج بوده که حتی اگر ساعت از نیمه شب می گذشت، تاریخ روز نو را بر اوراق بزنند.

نمیدانم چرا و بکدام دلیل مهرین ادعا میکند که "میوندوال در آن شب لباس های قبلی ونکتایی را در سلول زندان با خود نداشت"؟ او همواره برای بازجویی ملبس با دریشی می آمد و کسی دریشی و نکتایی را از او نگرفته بود. حتی اگر او با پیرهن و تنبان آمده باشد چه تغییری در خودکشی وارد کرده می تواند؟

چرا میوندوال را کشتند؟ این عنوان کوچک دگر در نوشتۀ مهرین است.

مهرین در دو سطر اول که نوشته است: "چه نیازی سبب شده است، که او را پس از آن شب حساس به زودی بکشند؟ چرا چند روزی تحمل نکردند تا دوسیۀ او به "دیوان حرب" انتقال بیابد و محاکمۀ فرمایشی دایر شود؟" خود، همان سوالی را طرح کرده است که من باید از او می پرسیدم، و این را هم به دلیلی طرح کرده که می دانست خواننده همین سوال را در برابر وی می نهد.

دلایل مهرین برای کشتن میوندوال نهایت درجه سبک، بی پایه و باز هم بازی با الفاظ است. اگر دولت یا کسانی میخواستند میوندوال را از صحنه دور کنند یا از میان بردارند، می توانستند اورا به سفارت بفرستند، مجبور به ترک وطن کنند، ترور کنند، در حادثۀ ترافیکی از بین ببرند، ادعا کنند در اثنای گرفتاری در نتیجۀ مقاومت مسلحانه کشته شد، و . . .، و . . . در غیر آن دولت اورا نیز به محاکمه برده هر مجازاتی را بر او تعمیل نموده میتوانست. همان طوریکه در مورد دگران کرد.

فشارهای کاکاجان (میرخان) و دولت پاکستان که برای مهرین بسیار با اهمیت اند، در مورد مجموع متهمین چه تأثیر وارد کرد که در مورد میوندوال میکرد؟

به چه دلیلی " توطئه گران اندیشیده بودند، که اگر میوندوال را محاکمه نمایند، جریان محاکمات او از گونه های عادی نیست. خبر نگاران و یا نمایندگان نهادهای بین المللی در روز های محاکمات حضور میابند و موضوع بازتاب گسترده یی در سطح جهانی خواهد یافت. در چنان صورتی، پرده بیشتر از روی توطئه و شکنجه ها بر می افتد."؟!

قضیه همان یکی بود. در بود و نبود میوند وال، قضیه بنام کودتای میوندوال مطرح بود. حتی مرگ او در زندان باید هنوز بیشتر توجه جهانیان را جلب میکرد و باید در نبود او خبرنگاران و نهادهای بین المللی زیادی حضور می یافتند. اما دیدیم که چنین نشد و یقیناً در بود او هم همین گونه میبود.

با در نظرداشت همین فکتور بازهم این استدلال دگر مهرین که گویا "بنابر آن برای هر دو جناح طرفدار سرکوب ها، مصلحت آن بوده است که نباید فرصت بیشتر از دست برود. با این تصور که حالا "اعترافی" به دست داریم؛ قتل میوندوال و تبلیغ خودکشی او، هم دلیلی می شود بر داشتن قصد کودتا و هم اظهار ندامت از طرف او! دولت را نیز از شر بازتاب های جهانی و درد سر های بیشتر بی آبرو کننده و تکذیب های بعدی می رهاند! " از همان نوع استدلال‌ها یی است که سرش پائین و پاهایش بالا است.

آقای مهرین! اگر او زنده میبود و همچون دگران محاکمه و اعدام می شد، کمتر حرفی در مورد یا در ضدیت دولت گفته می شد تا این که او در زندان بمیرد یا کشته شود. چه چیزی را میوندوال گفته میتوانست که دگران نمی توانستند؟ شما که میگویید به حرف های بقیه متهمین کسی گوش فرا نه نهاد، عین پیش آمد با میوندوال هم شده میتوانست. در بقیه متهمین هم شخصیت هایی وجود داشتند که اگر شما آنها را بالاتر از میوندوال نمی دانید، کمتر هم نبودند از آن جمله اند خان محمد خان مرستیال و عبدالرزاق خان. آیا آنان ارزش آن را نداشتند که مورد توجه جهانیان قرار گیرند؟ آیا آنها نمی توانستند حرفهای ناگفته را در محکمه بگویند؟ اگر این امکان برای آنها وجود نداشت، برای میوندوال هم وجود داشته نمی توانست. باز هم مکرر میکنم که اگر سر و صدای مرگ میوندوال در زندان باعث جلب خبرنگاران نشد، زندۀ او هرگز نمی شد.

ادامه دارد . . .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱- همان طوری که در مطلع این بخش نوشته‌ ام، با وجود آنکه حیثیت و کرامت بشری من با اتهامات، افتراآت و ساخت و سازها در نوشته هایی که توسط آقای نصیر مهرین و هم ردیفان شان در یک تجاوز سازمان یافته و دسته جمعی در سایت انترنتی کابل نات خدشه دار گردید؛ از انتشار ادامۀ جوابیه و توضیحیۀ من بدون دلیل موجه ابا ورزید. با تأسف که این یک اقدام سانسوری ضد آزادی اطلاعات و حق دفاع مشروع بوده، خلاف تمام موازین و اصول ژورنالیزم، خصوصاً مواد پنجم و ششم اصول بین المللی اخلاق حرفه یی در ژورنالیزم مصوبۀ نومبر ۱۹۸۳ کانون سازمان های بین المللی و منطقه یی ژورنالیست ها در پاریس، می باشد. این دقیقاً همان کنشی است که آقای مهرین ظاهراً علیه آن تمثیل واکنش نموده است. (ر ک: سایت انترنتی گفتمان مورخ ۳/۳/۲۰۱۱ "اصول بین المللی اخلاق حرفه یی در ژورنالیسم"، ترجمۀ هیأت تحریریه)

۲- نوشته های ضیاء مجید و عبدالحمید محتاط نیز مؤید این حقیقت استند:        

ضیاء مجید: "کارنامۀ دروغ و ابتذال"، سایت انترنتی کابل نات، شماره ۱۳۶ تاریخ ۱۶ جنوری ۲۰۱۱

عبدالحمید محتاط: "مسئلۀ میوندوال"، سایت انترنتی کابل نات شماره ۱۲۷ تاریخ ۰۱.۰۹.۲۰۱۰

 

 

 

 

بخش هفتم

 

۱ مارچ ۲۰۱۱

 

بخش هفتم نوشتۀ آقای مهرین به مصاحبۀ داؤد ملکیار با پاچا گل وفادار، اختصاص یافته است.

پاچاگل وفادار براستی هم به داؤد خان بسیار نزدیک بود و به پسر خواندۀ او شهرت داشت. این سخن پاچاگل که در تشکیل کابینه، نظر دکتور شرق نقش داشت، کدام ادعای غلط نبوده خواهد بود؛ بخاطری که دکتور شرق از قدیم الایام از نزدیکترین و مورد اعتماد ترین دوستان داؤدخان بود و تصور نمی ‌کنم این نقطه قابل خورده گیری بر داؤد خان یا دکتور شرق باشد.

در صورتی که در مصاحبۀ پاچاگل وفادار دستکاری صورت نگرفته باشد، نادرستی های شاخداری در آن دیده میشود که برای تبرئۀ خودش و بدنام سازی کسانی که پسان ازانها فاصله گرفته بود، ساخته شده‌ اند.

او رفتن خود را به وزارت داخله در اثر خواهش یکی از اقارب یکی از بندی ها وانمود می سازد. (گویا او همیشه به آنجا نمی رفت) وی میگوید:

"ممتاز پیلوت بسیار شکنجه دیده بود. خان محمد خان را هم دیدم، که بی حد جزا دیده بود. جزای بسیار سنگین دیده بود. به من قصۀ یک جنرال روسی را کرد، که او در چنین حالت چه کرده بود."

از چگونه گی تحقیق ممتاز پیلوت چیزی نمی دانم، اما از تحقیق میوندوال کاملاً و از خان محمد خان قسماً آگاهی دارم.

به این گفتار پاچاگل توجه نمایید:

"به دیدن میوندوال رفتم، حدود ساعت ۹ یا ۱۰ شب بود. رنگ و رویش فوق العاده خراب بود. سفید و رنگ پریده بود. قدیر، فیض محمد، محتاط، و عبدالاله، هم حاضر بودند. عبدالاله بسیار عصبانی شد که چرا اعتراف نمی کنید؟

من گفتم که چون هنوز هم متهم است، با او آرام رفتار کنید. میوندوال به زبان پشتو به من گفت که نزدیک بیا وقتی نزدیک او رفتم به من گفت، که دیگر طاقت و توان ندارم برایم وقت بدهید و بگذارید که هوا بگیرم.

من به هیأت تحقیق و پاچا سرباز قوماندان امنیه کابل گفتم که برایش وقت بدهید. در همین شب بود که بعداً کاغذ خواسته بود. و به اشتباه خود اعتراف کرده بود. بعداً شنیدم که گفتند خود کشی کرده است."

اگر خوب دقت کنید او خواسته است از برادر اندر و رقیب بعدیش که او هم در موقعیت پسرخوانده گی داؤد خان قرار گرفته بود، انتقام بگیرد. او خود را خیرخواه جا زده و عبدالاله را سر زبان ها می اندازد. در حالی که این داستان سر تا پا نادرست است. از حضور آن جمعیت در اتاق تحقیق تا اظهارات عبدالاله، تا وضع میوندوال و استمداد از وی و تا توصیۀ او به پاچا سرباز که نه عضو هیأت تحقیق بود و نه گاهی به آنجاها سر میزد- ساخته و پرداختۀ جناب راوی است. هنوز در حافظه اش مانده که در شب اخیر بازجویی به دلیل خسته گی میوندوال، بنا به تقاضای خود او ادامۀ تحقیق به فردا موکول شده بود. اما فراموش کرده چه وقت، چه گونه و چرا خسته شده بود؟ از کی تقاضای پایان دادن به بازجویی آنشب را به عمل آورده بود؟ و کی و چرا تصمیم به موکول ساختن باز جویی تا فردا را گرفته بود؟ وی یقیناً نمی دانست این سخنان وی روزی منتشر خواهند شد و کسی نادرستی این حکایت را برملا خواهد کرد.

همان طوریکه قبلاً ذکر شده خسته گی مفرط میوندوال ناشی از فشاری بود که شهادت های تحریری و ثبت شده و بالخصوص شهادت آن افسر جوان احساساتی و غضب آلود، بر وی وارد کرده بود. ضربات حاد این شهادت، در جنب پیشینۀ بحران روانی شدید برخاسته از اتهام و دستگیری، سابقۀ مریضی، عملیات های جراحی و علالت ناشی از آن؛ او را در بحران عمیق فرو برده در پهلوی جسم نحیفش، روانش را نیز به چالش کشیده بود. تقاضای عقب اندازی بازجویی را از شخص خودم بعمل آورد و من به دو دلیل این تقاضا را پذیرفتم:

۱- به دلیل عادی انسانی و در ادامۀ پیش آمد احترام کارانه با وی.

۲ - با در نظرداشت این تجربه که تعویق بازجویی مرستیال منجر به اعترافات مفصل گردید، تصور میرفت میوندوال نیز که اعترافات ابتدائی را نوشته بود، احتمالاً به روز دیگر تفصیلات مهمی را ارائه خواهد داد.

داستان ساخته گی پاچاگل، این پسر خوانده داؤدخان و شخص بسیار نزدیک به او، به منظور نمایش فاصله میان او و جریاناتی که مورد سوال و کنجکاوی قرار گرفته اند، ترتیب گردیده است. وی خواسته است ادعا کند میخواست با میوندوال کمک کند، اما این امر باعث سوء ظن داؤدخان در موردش گردیده و احتمالاً این را هم افاده کرده خواهد بود که گویا برطرفی بعدیش از پُست وزارت نیز ناشی از همین بوده است.

گرچه عبدالاله کسی بود که پسانتر جایگاهش، در همدستی با وحید عبدالله، حیدر رسولی و قدیر، در موضع مخالفت با من و هر که در نظر شان احتمالاً ارتباط با چپ داشت شناخته شده بود، ولی نمی توانم بهتان و دروغ را علیه او هم نادیده بگیرم.

مطابق به نوشتۀ عبدالحمید محتاط، او و پاچاگل وفادار یکجا به وزارت داخله رفته بودند. وی از بازدید تحقیق میوندوال چنین گزارش میدهد:

"اتاق آخری که به آن داخل شدیم اتاقی بود که از میوندوال تحقیق صورت میگرفت. این اتاق نسبتا ً کلانتر بود و یک دیوان سه نفری در کنار دیوار قرار داشت و بالای میز اوراق پراگنده افتیده بود. در مقابل میز به فاصل دو متری یک میز کلان تحریر موجود بود و در روی میز مانند سایر اتاق ها تایپ ریکاردرها، کست ها و بسی وسایل دیگر. اما درین اتاق از وسایل شکنجه چیزی به نظر نمی خورد. میوندوال آرام روی چوکی نشسته بود و به صدای کسانی گوش میداد که علیه او شهادت داده بودند. در آنجا چند کست را شنید که آواز عبدالرزاق خان قوماندان عمومی اسبق هوائی، عبدالسلام خان ملکیار، عبدالجبار خان ملکیار و بسی جنرال های دیگر بود که یا در منزل میوندوال در کارته پروان و یا در هنگام تدفین جنازۀ یکی از اقارب ملکیار صورت گرفته بود. در تمام کست ها شکایت از سردار داؤد و شیوه پیشبرد نظام نوین جمهوری شنیده میشد گویا که سردار داؤد به افراد ناشایسته و بی کفایت اتکا نموده است، و شکایت بیشتر از یک گروپ چپگرایان وابسته به شوروی بود که کشور را از مسیر بیطرفی و آزادی و استقلال آن بسوی انحراف سوق میدهند شکایت از این بود که سردار داؤد در مسایل دولت داری با سایر شخصیت ها(ی) نخبه و با تجربه کشور مشوره نمیکند.

میوندوال تمامی کست ها را شنید و در پاسخ گفت که: "بلی چنین است" نصرالله پولیس که هیئت مستنطقین را رهبری میکرد گفت: "حال که شما تمام کست ها را شنیدید، لطفا َ شما خود در زمینه روشنی اندازید."

میوندوال گفت "شب ناوقت شده و من خیلی خسته ام. اگر بهتر باشد باقی تمام مسایل را فردا توضیح خواهم داد." در این اثنا مستنطقین پولیس یکی بسوی دیگر نگاه کردند و ساعت هم در حدود دو بجه نیمه شب بود، تحقیق را در همینجا خاتمه دادند و موضوع را به فردا موکول ساختند." (۱)

درین بخش نوشتۀ عبدالحمید محتاط، که نقاط نادرست و قابل بحثی هم در آن وجود دارند، کم از کم پیش آمد مؤدبانه توأم با عزت و احترام در برابر میوندوال صراحت کامل دارد.

اما جداً سوال برانگیز است که محتاط و پاچاگل وفادار یکجا به وزارت داخله آمده، به اتاق های تحقیق سر زده اند، ولی در ارتباط با میوندوال و مرستیال حکایت های متضادی به جا گذاشته اند. پاچاگل رفتن به اتاق تحقیق میوندوال را ساعت ۹ یا ۱۰ شب و محتاط رفتن هر دوی شان را به وزارت داخله در حدود ساعت ۱۲ شب اظهار میدارد. محتاط، بر خلاف وفادار، نه از موجودیت آن جمعیت در اتاق تحقیق، نه از پاچا سرباز، نه از تقاضای میوندوال از پاچاگل وفادار، نه از رنگ و روی خراب میوندوال و نه از عصبانیت عبدالاله چیزی گفته است. برعکس، محتاط از موجودیت و عصبانیت عبدالاله در اتاق تحقیق مرستیال می نویسد.(۲)

این سوال با جدیت مطرح میگردد که:

کی راست میگوید؟ وفادار یا محتاط ؟؟

بیایید با در حافظه داشتن حکایت وفادار از دیدن تحقیق میوندوال و اینکه گویا او سفارش کرده بود برای میوندوال وقت داده شود و پسانتر در همان شب، اعتراف و پسان انتحار کرده بود؛ پرسش و پاسخ پایین را با آن ارتباط دهیم:

"داؤود ملکیار: آیا چشم دید تان را به داؤود خان گفتید ؟

وفادار: "جریان تحقیق را همه روزه به اطلاع داؤودخان میرسانیدند. من چند روز بعد از رفتن به وزارت داخله (به منظور مشاهدۀ جریان تحقیق) نزد داؤود خان رفتم. جریان رابرایشان گفتم. و هم گفتم، انسانی که شکنجه شود، هرچه که (شکنجه گران) خواسته باشند، میگوید. داؤود خان از من پرسید که چه دلیل و ثبوت داری؟ من برایش گفتم، که وزارت داخله رفته بودم و جریان (مشاهدۀ خویش را) برایش گفتم. به من گفت که هر کس به کار دیگران مداخله نکند. من گفتم که فقط جریان را گفتم. ازین پس وعده میکنم که به وزارت داخله نروم." (کلمات میان گیمه ها از مهرین اند)

میگویند دروغگو حافظه ندارد وفادار فراموش کرده که در سخنان پیشترش از اعتراف و خودکشی میوندوال در همان شب سخن گفته و پسانتر میگوید که چند روز بعد از آن جریان را به داؤدخان گفته است (حتماً به منظور جلوگیری از شکنجه) و داؤد خان برایش فهمانده است که در کار دگران مداخله نکند. این دیالوگ میان وفادار و داؤد دال برآن است که در موقع این دیالوگ میوندوال هنوز زنده بوده، تحقیق دوام داشته و دیده میشود که درین گفتگو از مرگ میوندوال هم هنوز سخنی در میان نبوده است. اگر پاچاگل در صدد تبرئۀ خود و نمایش حسن نیت نسبت به میوندوال بود، لازم بود حکایت ساخته گی خود را به تاریخی نسبت میداد که هنوز میوندوال زنده بود. نه اینکه به چند روز بعد از مرگ او.

اما تعجب بر انگیز است. در مصاحبۀ ثبت شدۀ سال ۱۹۹۸ وفادار که در شماره ۱۳۷ و ۱۳۸ کابل نات جدیداً منتشر شده است، وی حکایت رنگ و حالت خراب و شکنجۀ میوندوال را انکار و آنرا ساختۀ شخصی به نام "کوچی" میداند؛ که بعداً بر آن مرور خواهیم کرد.

اگر به خان محمد خان باز هم اشاره ای داشته باشم، گفتنی است که همانگونه که قبلاً نوشته ام، اعترافش بدون کدام خشونت و در پیش روی من صورت گرفته بود و بعد از آنهمه اعتراف مفصلی که نوشته بود، دلیلی برای خشونت باقی نمی ماند. بعد از اعتراف ابتدایی وقتی مطابق تقاضای خود مرستیال برایش وقت داده شد تا اعترافات تفصیلیش را در زندان بنویسد، قبل از آنکه به قصد انتقال به محبس از دفتر تحقیق خارج شود، یکی از اعضای کمیته مرکزی دوست و رفیق نزدیک پاچاگل، سر رسید. معلوم بود بعد از طی کردن چندین اتاق تحقیق به اینجا رسیده بود. وی به مجرد داخل شدن با عصبانیت سوال کرد مرستیال هنوز هم اعتراف نکرده؟ برایش گفته شد که اعتراف کرده است. پرسید اوراق اعترافش در کجا هستند؟ برایش گفته شد که وعده کرد ه است همه چیز را با خاطر جمع در محبس بنویسد. آن محترم این فیصله را قبول نکرد و با داد و فریاد، پیوسته اصرار داشت که من همین حالا بر سرش می نویسم. اورا با عذر و به سختی از اتاق بیرون کشیده ازش خواهش کردم بگذارد مرستیال مطابق وعده اش اعترافش را بنویسد. برایش گفتم مرستیالی که من می شناسم عزتش را دوست دارد چرا باید آن عزت پامال شود. ما عزتش را کردیم و مقامش را ارج گذاشتیم که در نتیجۀ آن حاضر به همکاری شد. اما با تأسف که همین عضو کمیته مرکزی نیز، که خود در صدد بی حرمتی به مرستیال بود، در داستان دگرگونه ای در جایی دگر ادعا کرده که او هم (مانند دوستش پاچاگل) صرفاً یکبار به وزارت داخله آمده و دیده است که مرستیال زیاد شکنجه شده بود.

این چه روزگاری است که هر کس با تغییر شرایط، خودش را تغییر میدهد؟! هرکس حتی آنهایی که بسیار پُر مدعا هم استند، با دروغ و روسیاهی، خودرا از گذشته فاصله میدهند. "زمانه ایست که هرکس به خود گرفتار است". زمانی رسیده که هر بی ایمان و حتی مدعی ایمان از خوب و بد سابق تبرا می جوید و بخاطر تبرئۀ خود حاضر است به ناجوانمردانه ترین اتهامات علیه رفقای سابق خود هم بپردازد. امروز پاچاگل بر آن رفقای آن زمانش قدیر، فیض محمد، محتاط، عبدالاله، ضیاء و شرق می تازد و خود از آنها فاصله میگیرد. حق گفتن قابل ستایش، اما باراندازی دروغین بر دوش دگران و افترا، علاوه بران که جرم است، بزرگترین ناجوان مردی نیز است.

شاید راستش همین باشد که چنین اشخاص هوشیار اند و مغزهای شان بهتر کار میکند. این من و من مانندها اند که به راست گویی و یکرنگی دل خوش کرده، از اصول تنازع للبقای داروین که توافق با محیط زیست و تغییر رنگ بدن را مطابق با رنگ اطراف، چون بوقلمون، شرط ادامۀ زنده گی و بقای نسل دانسته است ؛ به دور مانده ایم.

به عقیدۀ من برای کسی که خواه با برخورد نقادانه با گذشته اش، خواه بنا بر خوف و هراس، از گذشته پشیمان است؛ بسیار شرافتمندانه است اعتراف کند که دیروز مرتکب اشتباه شده بود و امروز خود را "تصحیح" میکند، تا اینکه به دروغ و جعل کاری و یا باراندازی بر دگران متوسل گردد.

از پاچاگل بازهم نقل قول میشود:

"میگفتند که سیف الرحمن لست کمیتۀ مرکزی ما را نوشته و به پاکستان معرفی کرده است. (گزارش او) از نل بخاری خانه اش پیدا شده است.

اما (یکی از روزها) شخصی که در د افغانستان بانک کار میکرد، نزد من آمد و گفت که اگر مرا به خارج مقرر نکنید، حیات من در خطر است. او به من گفت، همان کار را کرده ام. پرسیدم کدام کار را؟

خلاصه گفت، که همان راپور را من تیار کرده و در خانۀ سیف الرحمن گذاشته بودم. برایم وعده شده بود که به خارج مقرر میشوم.

من او را نزد فیض محمد وزیر داخله بردم و از او جریان را پرسیدم.

فیض محمد به او گفت که مزاحم وزیر صاحب نشو، خودم کارت را اجرا میکنم".

تبصرۀ جناب د. ملکیار: وفادار به من گفت که اسم و معلومات بیشتر دربارۀ این شخص را برای من (ملکیار) میفرستد. همچنان افزود که بعضی گپ ها در تلفون گفته نمیشود."

این افسانه زیاد شبیه افسانۀ "ملک قریۀ گلکاری" عبدالقادر قاضی است (که جداگانه به مطالعه گرفته میشود). من در مورد درستی یا نادرستی سند ادعا شده، که محتوای آن مطابق ادعای وفادار با اظهارات دگران متفاوت نیز است، چیزی نمیدانم. اما این را میدانم که دروغ بودن و بی منطق بودن این حکایت کاملاً هویدا است. آن مامور بانک چه گونه میتوانست جرأت نماید چنان "راز خطرناک" را برای کسی، آنهم برای یک عضو کمیته مرکزی و پسرخواندۀ داؤد، افشا نماید؟ این آقای پاچاگل که بنا بر وفاداریش به داؤد خان خود را وفادار نامیده بود، چرا چنین موضوع مهم را به ولینعمتش - داؤدخان - نه گفته بود؟

عین افسانه یک بار در بخش سوم نوشتۀ آقای مهرین از زبان پاچاگل سرباز و درینجا در بخش هفتم نوشتۀ او از زبان پاچاگل وفادار نقل قول گردیده است. اگر موجودیت پیشوند "پاچا" در ذهن نویسنده موجب ایجاد تشوش گردیده از روی اشتباه یکبار از نام پاچا سرباز و بار دگر از نام پاچاگل وفادار روایت شده باشد؛ در آن صورت متن مصاحبه که ثبت شده گی باید باشد یکی میبود، که چنین نیست. همان یک مطلب با افاده های متفاوت از زبان پاچا سرباز و پاچاگل وفادار روایت شده است.

چرا باید آن مامور بانک کذایی (شاکی) برای اظهار شکایتش هرجا "پاچا" است، به آنجا شتافته باشد؟

چرا باید هر یک ازین "پاچا ها" به گونۀ همگون نزد وزیر داخله رفته باشند و چرا باید جواب همگون دریافت نموده باشند؟

چرا باید شاکی بعد از گرفتن یک جواب از وزیر داخله بازهم با پاچای دیگری نزد وزیر رفته باشد و با گرفتن عین جواب هیچ عکس العمل دگری نداشته باشد؟.

اگر مصاحبه ها واقعاً ثبت شده گی استند پس دو مصاحبه با دو نفر انجام داده شده است. متن های آن دو حکایت برای آن مفهوم واحد نیزدرین مصاحبه ها، متفاوت اند. به منظور مقایسه متنی را هم که در مصاحبۀ پاچا سرباز آمده است یکبار دگر نقل میکنم:

"شخصی از وطنداران فیض محمد وزیر داخله نزدم آمد و شکایت کنان نالید که در برابر خدمت خود پاداش وعده شده را دریافت نکرده است. به او از طرف فیض محمد وزیر داخله وظیفه سپرده شده بود که یک نامۀ جعلی را تهیه نموده و در جایی به منزل مولوی سیف الرحمن بگذارد که نشاندهندۀ رابطۀ او با دولت پاکستان برای خرابکاری باشد. شخص مذکور وظیفۀ محوله را انجام داده بود. (این همان "سندی" است که محمد حسن شرق صفحۀ ۱۲۰ "کرباس پوشان برهنه پای"، از آن یاد میکند.)

قوماندان امنیه پس از شنیدن آن سخنان، او را با خود نزد وزیر داخله برده است. وزیر با دیدن شخص مذکور، دست و پاچه شده، مجالی نمیدهد که او نیز لحظاتی در اطاق کار او بنشیند. به او می‌ گوید، که تو اینجا چه می کنی، حالا از ینجا برو. من ترا در یک وقت دیگر می بینم" (جملات میان گیمه ها از مهرین اند)

چنین اند دوستان عزیز، مدارک و اسناد موثق داؤد ملکیار و نصیر مهرین!

این را میگویند تتبع و تحقیق!

خوانندۀ ارجمند! آن متن بالا را با این متن دوم مقایسه نمایید بعد خود از مصاحبه کننده بپرسید که کدام پاچا راست میگوید پاچا سرباز، یا پاچا وفادار؟ کدام یک از آنها آن شاکی را نزد وزیر داخله برده بود؟ آیا مصاحبه کننده تصور دارد که خواننده گان بدون به کارگیری تفکر منطقی شان هرچه به نام مصاحبه، مدرک و سند پیشکش شد، آنرا باید بپذیرند؟ این "استاد مهرین" از خواننده گان خود چه تصوری داشته است که چنین جعلیات را به مثابۀ "مدارک گره گشایانه" طرف استفاده قرار داده برای شان "تاریخ نگاری" کرده است؟

"اگر این معلم است و این مکتب حال طفلان خراب می‌ بینم"

گیرم که مصاحبه مربوط به یک نفر هم میبود باز هم برای یک محقق لازم بود بر راستی و معقولیت ادعا می اندیشید نه با همخوانی ادعا با هدفش.

خواننده جواب می طلبد:

این حکایت مربوط به کدام پاچا است؟ پاچاگل وفادار؟ پاچا سرباز؟ یا هر دو؟

کی راست می گوید؟ پاچا گل وفادار؟، پاچا سرباز؟، داؤد ملکیار؟، نصیر مهرین؟ همه؟ یا هیچکدام؟

برمیگردیم به مصاحبۀ پاچاگل وفادار. وی میگوید:

یک روز داؤود خان به من تلفون کرد که تشریف بیاورید. وقتی نزدش رفتم سه ورق کاغذ را به من داد که "بخوان. درین سه ورق نوشته شده بود که قتل میوندوال توسط پاچاگل وفادار صورت گرفته چون خودش در کودتای میوندوال شریک بوده. برای اینکه میوندوال نام او را افشأ نکند و این راز افشأ نشود، میوندوال را کشته است.

اگر من داؤود خان را نمی شناختم شاید مخالفین مثل همین حسن شرق، عبدالاله، قدیر و ضیأ گارد میخواستند مرا به سرنوشت میوندوال دچار کنند.

همین چند نفر نخواستند که جسد میوندوال به فامیلش داده شود. چند روز بعد داؤود خان گفت، که بالای جسد آنها کدام حق نداریم. همین اشخاص (نام برده شده در بالا) گفتند که ما سهواً (اجساد را) دفن کردیم".

اگر او راست گفته باشد که داؤد خان اورا با ورق کاغذ اطلاعیه ای مواجه ساخته بود که گویا میوندوال را او کشته بود؛ در آن صورت این حقیقت هویدا میگردد که داؤدخان تمام هم خودرا به کار برده وهمه حواسش متوجه آن بوده که حقیقت قضیه خودکشی میوندوال را دریابد. چنانچه حتی اگر سوء ظنی علیه پسر خوانده اش هم به میان می آمد آنرا جدی می گرفت. من به این عقیده ام که اگر داؤد درمی یافت که کسی اورا کشته است، از مجازات او خلاصی نداشت.

اگر این ادعای پاچاگل درست بوده باشد که داؤد خان گفته بود جسد میوندوال به فامیلش داده شود و متقابلاً برایش گفته بودند که سهواً بخاک سپرده شده است، داؤدخان میتوانست بازهم امر کند که جسد به فامیلش سپرده شود و علی الاقل مقبره اش به فامیلش نشان داده شود. پاچاگل به کدام منطق با تبرئۀ داؤدخان بار ملامتی را بر دوش دگران می اندازد؟

آقای داؤد ملکیار چرا پرسش های مذکور را طرح نکرد؟ آیا چنین نبود که با هدفی که به خاطر آن تحقیق میکرد، همخوانی نداشت؟

در مصاحبۀ وفادار از پخش دو آوازه به هدایت داؤدخان، یک بار از کودتای میوندوال و بار دوم از کودتای سردارولی، و همچنان از شنیدن شایعۀ کودتای نعیم خان به همکاری محمد عمر پسر داؤد خان سخن رفته است. در مصاحبۀ پاچا سرباز از عبدالولی یاد نشده بجای او از موسی شفیق نام گرفته شده است.

تذکر دوباره از این پخش سازمان یافتۀ آوازه ها و شایعات را بخاطری لازم دیدم که خواننده توجه فرماید و ببینید برای مقاصد شخصی و سیاسی چه گونه شایعه پراگنی تنظیم میشود و همانطوری که قبلاً به بحث گرفته بودم، باز هم مکرر میکنم که شایعه در بسیاری موارد حقیقت نمی داشته باشد و محقق و مورخ مجاز نیست بر شایعات اتکا نماید.

مخالفین سیاسی با استفاده از عین تکنیک، شایعاتی را پخش، و سپس اتهاماتی را بر مبنای شایعات علیه کسانی یا جریاناتی وارد میکنند که صرفاً مورد استفادۀ تبلیغات سیاسی قرار میگیرند اما مدرکی برای تاریخ نگاری شده نمی توانند. اما وای بر وقتی که تاریخ نگار خود شایعه پراگن باشد!

"هرچه بگندد نمکش میزنند وای به روزی که بگندد نمک"

جناب ضیاء مجید در رابطه به اظهارات پاچاگل وفاداردر بارۀ خودش چنین می نگارد:

". . . نصیر مهرین، قسمتی از مصاحبه وفادار را چنین نقل میکند: "اکثر اعضای کابینه (به استثنای من) و چند تن دیگر، باقی همه به سفارش شرق تعین شدند. در اوایل قدیرخان و عبدالالله با پرچمی ها بسیار نزدیک بودند، با فیض محمد، حسن شرق و ضیا مجید. اولین کسی که با حسن شرق مخالفت کرد، من بودم. اگر من داؤود خان را نمی شناختم. شاید مخالفین مثل حسن شرق، عبدالالله، قدیر و ضیا گارد میخواستند مرا به سرنوشت میوند وال دچار کنند." (بخش هفتم)

در رابطه با این "مصاحبه" دو موضوع را به بحث میگیرم. نخست این که مطابق "گفته" های پاچاگل وفادار، گویا من با حسن شرق، عبدالالله و قدیر در قتل میوندوال هم دست بوده ام و همین طور میخواستیم پاچاگل وفادار را نیز از میان برداریم . . ."

سپس آقای مجید بعد از توضیحاتی در رد اتهامات، چنین می نویسد:

". . . به اضافه ئی آن چه در بالا نوشتم، بالاخره به این تصمیم رسیدیم که با پاچاگل وفادار تماس بگیرم و از وی دوستانه گله مند شوم که چرا چنین حرف های نادرست را نسبت به من ظالمانه بیان کرده است پاچاگل وفادار در پاسخ این پرسش من، از انجام هم چون مصاحبه یی به طور کامل اظهار بی اطلاعی کرد و تأکید کرد که هیچ گونه معرفت و شناختی با داود ملکیار ندارد.

چند روز از این گفت و گوئی تیلفونی سپری شد فکر کردم شاید پاچاگل وفادار فراموش کرده باشد بهتر آن است که متن "مصاحبه" را فوتوکاپی کنم و برایش بفرستم پاچاگل وفادار پس از دریافت مراسله ئی پستی، با من تماس گرفت و افزود که این مصاحبه جعلی است و من آنرا انجام نداده ام. متعاقب این صحبت ها، وی زحمت سفر صدها کیلومتر را برخود هموار ساخت و به دیدار من آمد، دوشب مهمان من بود و در ضمن یادداشت زیر را به قلم خود نوشت:

ترجمه:

برای برادر گرامی ام ضیا مجید !

در تماس تیلفونی شما گله نمودید در یک مصاحبه با داود ملکیار از طرف من شما منحیث یک کمونست معرفی شده اید و هم در مورد زیاد نموده ام که ضیا مجید قصد کشتن من (پاچاگل وفادار) را داشت.

برادرگرامی: شما باور نمایید که من اول داود ملکیار را نمی شناسم و دوم اینکه من هیچگاهی شما را به حیث کمونست به کسی معرفی نکرده ام و این به شما معلوم است که در بین ما روابط همیشه دوستانه بوده و آرزو میکنم که در آینده هم باقی بماند و این تهمت که شما پلان مرگ من را داشتید بیجا و نادرست میدانم و شما هم به گفتار کسانیکه که در بین ما فاصله پیدا مینمایند اهمیت ندهید.

با احترام (۳)

مطابق نوشتۀ جناب ضیاء مجید، پاچاگل هم از شناخت داؤد ملکیار و هم از انجام مصاحبه انکار نموده اما در یادداشتی که پاچاگل وفادار نوشته است هر نوع اظهاری علیه ضیاء مجید را رد کرده ولی در مورد مصاحبه خاموشی اختیار نموده است.

درینجا این سوال پیش می آید که اگر مصاحبه ای صورت گرفته و مطابق ادعای وفادار، وی در ضدیت ضیاء مجید چیزی نگفته است، پس این سخنانی که علیه یکعده به شمول ضیاء مجید زده شده اند، از کجا آمده اند؟ یا وفادار از اظهار حقیقت انکار میکند و یا آن سخنان از زبان او ساخته شده اند. وفادار هنوز زنده است، حقیقت را باید روشن سازد.

آقای داؤد ملکیار در رد نوشتۀ آقای ضیاء مجید مبنی بر انکار وفادار از صورت پذیری مصاحبه اش با ملکیار، قسمت اول مصاحبۀ ثبت شدۀ سال ۱۹۹۸ اورا (که واضحاً مونتاژ شده و کنده گی های محسوسی دارد) در شماره ۱۳۷ فبروری ۲۰۱۱ کابل نات منتشر ساخته است. انتظار میرفت در شمارۀ بعدی، قسمت دوم همان مصاحبه یا کدام مصاحبۀ نو منتشر گردد، ولی به دلیل نامعلوم (؟) همان قسمت اول بار دگر مکرراً در شماره ۱۳۸ نیز انتشار یافته است.

درین مصاحبه بعد از یک دیالوگ در بارۀ گذشتۀ زنده گیش، وفادار بعد از آن که از عدم رضایت نعیم خان از مفکورۀ کودتا، به دلیل خطر افشا شدن آن، سخن گفته است، دفعتاً و بدون ارتباط، سخنانش در مورد شخصی به نام کوچی ادامه می یابد. نمایان است که قسمتی از سخنانش کشیده شده است. بدون آنکه سابقۀ صحبت در بارۀ کوچی شنیده شود، وی میگوید:

"من برای کوچی قصه کردم. جریان را مفصل برایش گفتم. او به میوندوال بسیار عقیده داشت. حالا برای شما که گفته که رنگ میوندوال زرد بود یا شکنجه شده بود این سخنان را کوچی از خود ساخته و من نه گفته ام. قصه خو دگه رقم بود . . ."

از لهجۀ وفادار هویدا است که قصه را ادامه میدهد. اما آن قصه کشیده شده و چیزی از آن شنیده نمی شود.

ملکیار میگوید:

"آیا برای شما گفت که حالم خراب است، به رئیس دولت جریان را اطلاع بدهید؟ (این سوال هم نشان میدهد که یک بخشی از صحبت برداشته شده است.)

وفادار: " نه نه! (با لهجۀ رد ادعا)، مرا نمی شناخت. من گفتم ۴۸ ساعت استراحت کند. فیض محمد ازین سخنم عصبی هم شد. مرا ازهر برایش معرفی کرد."

توجه فرمایید! در آغاز همین بخش آقای مهرین رنگ و حالت خراب میوندوال را مستقیماً از زبان پاچاگل نوشته است. اما درین پخش زندۀ همان مصاحبه مربوط به سال ۱۹۹۸، پاچاگل گفته است که آن حرف های او نیست و از طرف کوچی نامی ساخته شده. او رنگ زرد و شکنجه را ساخته و بافتۀ کوچی میداند. استیصال و استعانت میوندوال را هم رد میکند. آیا آن قسمت چاپ شده، سخنان مستقیم وفادار نبوده و با روایت از او از جانب کوچی گفته شده و از طرف ملکیار و مهرین، بدون ذکر نام کوچی، از نام وفادار منتشر گردیده است؟

دنبالۀ این موضوع گم است. سپس وفادار به خان محمد خان پرداخته است:

"خان محمد خواهش کرده بود که میخواهد وزیر سرحدات را ببیند. در وزارت داخله در موجودیت فیض محمد وزیر داخله او را دیدم. بی حد شکنجه دیده بود. پیرهن خودرا بالا کرد بیحد شکنجه دیده بود."

در پاسخ به این پرسش که "چوب زده بودند یا برق داده بودند؟ " میگوید:

"چوب خورده بود. او نظر خود در بارۀ پشتونستان برایم می گفت. خودش برایم گفت که براستی کودتا میکرد."

د. ملکیار: "همان حالتی که در وجود او دیدید در وجود میوندوال هم دیدید؟ رنگ زرد و ضعف و خرابی را دیدید؟ "

با وجود رد ادعا از جانب پاچاگل، باز هم مصاحبه کننده مکرراً تلاش دارد به شکلی از اشکال همان رنگ زرد، ضعف و خرابی حالت را بر زبان پاچاگل بنهد.

وفادار: "من شخصاً به این عقیده استم که اگر میوندوال را فرضاً یک بوکس یا یک چپات میزدی این نفر میمرد. بیخی زهیر بود بیچاره." (باز هم رد ادعا)

با در نظرداشت چگونه گی سوال و افاده ای که در جواب وجود دارد، باید در میان سوال و این جواب سخنان دگری زده شده باشند تا به این جمله رسیده باشد.

دیدارش را با مرستیال در دفتر وزیر داخله و به منظور شنیدن نظریات او در بارۀ پشتونستان، ذکر میکند. در گفتار وفادار در مورد محل دیدارش با مرستیال، با نوشتۀ آقای محتاط تفاوت کلی وجود دارد. محتاط از رفتن هر دوی شان به اتاق تحقیق مرستیال، گویا در زیر زمینی (؟) وزارت داخله و شدت عمل عبدالاله علیه او، نگاشته است. باز هم همان سوال مطرح است که:

کی راست میگوید؟ وفادار یا محتاط ؟ یا هیچ کدام؟

صحبت بعدی ملکیار نمایانگر آن است که باید به دنبال یک گفت و شنود حذف شده گی به میان آمده باشد. توجه کنید:

"ملکیار: من همین سوال را از صمد ازهر کردم خود صمد ازهر هم قصه میکند که مرستیال شکنجه شده، عبدالرزاق خان شکنجه شده، سیف الرحمن را خودش دیده بود که شده، شما اینک از خان محمد خان قصه کردید، عبدالرزاق خان خودش در مصاحبه خود گفته که شکنجه شده؛ دلیل ندارد که صمد ازهر میگوید که تنها میوندوال شکنجه نشده. دیگر کلگی شکنجه شدند آیا این امکان دارد که تنها میوندوال را عزت کردند و دگران را که آنها هم آدم های خورد نبودند تورن جنرال، دگرجنرال، سترجنرال، وکیل شورا، هر رقم آدم ده او قات بود، کل آنها را شکنجه کرده اند میوندوال را نکرده اند؟ امکان دارد شما ندیده باشید. یقین که شما راست میگویید شما نه دیدید در همان روز. اما وقتیکه زرد و زار دیده اید و خراب دیده اید و خودش گفت که وقت میخواهم حالتم خوب نیست امکان دارد همان ده روز که، هشت نُه روز، میوندوال به روز دهم یا یازدهم فوت کرد معلوم میشود شکنجه و عذابی دیده بود که چنان حالتی داشته."

درین جا ملکیار افترا میکند و برای طرف مصاحبه به دروغ میگوید که ازهر هم قصه میکند که مرستیال شکنجه شده است.

آقای ملکیار! ازهر در کجا گفته است که مرستیال شکنجه شده است؟ ازهر در گفتار و همچنان در نوشتارش از اعتراف بدون شکنجۀ مرستیال شهادت داده و نوشته است که بعد از چنان اعتراف با تفصیل، دلیلی برای شکنجۀ بعدی را هم نمی توان تصور کرد. این را هم افزوده است که اگر با یک احتمال بسیار ضعیف شکنجه ای صورت گرفته باشد، صاف و ساده یک عمل سادیستی به منظور ارضای مریضی روانی بوده می تواند نه برای حصول اعتراف.

ازهر در کجا گفته است که همه شکنجه شده اند؟ چرا دروغ میگویید؟ چرا اینقدر مخاطب تان را تلقین میکنید که بگوید بلی وقتی همه شکنجه شده اند پس میوندوال هم باید شده باشد؟ او که قبلاً اظهار داشته که رنگ و حالت خراب و شکنجۀ میوندوال ساختۀ کوچی بوده و خود وی چنان نه گفته است، باز چرا بر او می قبولانید که اورا زرد و زار و در حالت خراب دیده است. اگر وفادار از حالت زهیر (ضعیف) او یادآور شده یقیناً مقصودش ناتوانی جسمی او بوده تلاش نکنید مقصود گوینده را مطابق مرام تان ترجمانی کنید!

جواب مخاطب در مقابل تشریحات بالا، حتماً مایوس کننده بوده که وجود ندارد.

برای آقای ملکیار حرمت انسان، بر معیار رتبه و مقام جنرالی، وکالت شورا و مانند آن مطرح است. افادۀ وی در جملات بالا واضحاً به این معنی است که اگر انسان بی رتبه و مقامی شکنجه میگردید باکی و بازخواستی نداشت ولی این قشر بالای جامعه باید در امان و مورد حرمت قرار می داشتند. چنین است حرمت انسان و مقام والای انسانیت در نگاه آقای ملکیار !

صحبت وفادار مثل آنکه اصلاً سوالی در میان نبوده، میرود به دیدار داؤدخان و میوندوال.

وفادار میگوید که گویا دو روز پیش از گرفتاریش، میوندوال را داؤدخان بنا به تقاضایش از طریق نعیم خان به حضور پذیرفته بود و بنا بر این که نعیم به داؤد گفته بود که میوندوال مریض است و برای تداوی مطابۀ پاسپورت دارد، داؤد برای میوندوال گفته بود به وزارت خارجه هدایت میدهد تا برایش پاسپورت بدهند.

وفادار اضافه میکند که میوندوال شکایت کرده بود که گویا برایش دسیسه ساخته میشود. داؤد برایش گفته بود که من به کس اجازه نمی دهم برای کسی دسیسه بسازد. اگر چیزی نداشته باشید جای تشویش نیست.

سپس وفادار میگوید که داؤد هم از او (میوندوال) سوال کرده بود که چرا اتهامات مربوط به سی آی ای را در موقعش رد نکرده بود. میوندوال گفته بود به راستی من اشتباه کرده ام که این کار را نکرده ام.

درینجا باز چنین احساس می شود که در ادامه، یک بخش مصاحبه قطع گردیده است. به خاطری که بدون ارتباط با صحبت جاری، در صدای ملکیار چنین شنیده میشود:

"بسیار عجیب است نه؟! بعضی کس ها به این عقیده اند که امکان دارد قدیرخان با آدم های بسیار معتمد خود مرتکب این جرم شده باشد، بعضی کس ها میگویند صمد ازهر و گروه کمونیست ها رول داشتند به هدایت روس ها که همین شخصیت هایی که امکان دارد در آینده مانع پیشرفت اهداف شان شود آنها را ازبین ببرند. شما به چه عقیده استید؟ در شروع صحبت گفتید بعضی کس ها میگویند خودکشی است بعضی کس ها میگویند کشته شده. به نظر شما، حقیقت خو شما گفتید که معلوم نیست بالفرض و نظر به معلوماتی که شما دارید از دولت همان زمان، به نظر شما احتمال اینکه اخلاص مندان داؤد خان رقم قدیرخان و خویش های قدیرخان یا چند نفر صاحب منصبی که بسیار معتمدش بوده باشد و در محبس دهمزنگ قدیرخان و دوستانش تقریباً کاملاً تسلط داشت فکر میکنید توسط آنها از بین برده شده باشد و یا گروه کمونیست هایی که آنها مثل ببرک کارمل ویا سلسلۀ اِف بی آی دگرش که در تحقیقات رول داشته آنها امکان دارد این کار را کرده باشند؟ حدس شما چیست؟ شما بسیار وارد آدم استید، گمان شما چیست؟ "

ملکیار با آنکه میداند و تذکر هم میدهد که از نظر وفادار حقیقت خودکشی یا قتل معلوم نیست، باز هم در یکطرف داؤدخان و گروپش و در سوی دگر "کمونیست ها" را قرار داده، اصرار دارد که بالفرض اگر قضیه قتل باشد کدام یک از این دو گروپ مرتکب آن شده خواهد بود؟ انتظار طبیعی از پسرخواندۀ داؤد جز این نیست که بگوید کمونیست ها.

وفادار: "فرض کنیم اگر او کشته شده باشد، فرض کنیم قرار فرمودۀ شما، این باید از طرف کمونیست ها شده باشد. چرا که درین مسأله من هم یک کمی تکلیف دیده ام. دو ماه تیر شد، نه، ممکن کمتر بعد از وفات او، مرا داؤدخان خواست. پیش از آنکه داؤد خان بخواهد اسلم وطنجار که در گارد بود آمد و گفت من و تو و چند نفر دگر دستگیر می شویم. من گفتم خیر است که بندی شدیم، چی گپ است؟ گفت مسألۀ میوندوال است.

شب داؤد خان تلفون کرد و گفت وزیر صاحب سرحدات اگر تکلیف نمی شود یکبار تشریف بیاورید. ازین گپ او براستی بسیار در تشویش شدم. او قطعاً همراه من تشریفاتی گپ نمی زد. کسی که نمی بود همیش مرا بچیم خطاب میکرد. من برخاسته به خانه اش رفتم. سه ورق را به دستم داده گفت شما این را بخوانید من کمی کار دارم پس می آیم. درین ورق ها آمده بود که کشتن میوندوال را من کرده ام. در کودتای میوندوال من شامل بودم و بعد از کودتا، میوندوال رئیس جمهور ومن صدر اعظم می شدم. اما وقتیکه فهمیده ام که این توطئه کشف شد، من میوندوال را کشته ام برای آنکه همین راز افشا نشود. ثبوت آن هم این است که من همیشه در جیبم یک تفنگچه دارم.

درین وقت داؤدخان پس آمد و پرسید که اگر شما به جای من می بودید چه میکردید؟ من گفتم نظر به این سه ورق شما را میکشتم. اما اگر واقعیت را بنگریم شما زنده استید، من زنده استم، من از اول گفته بودم این وظیفه را قبول کرده نمی توانم شما بر من قبولاندید. خلاصه داؤدخان به این قانع شد که من این کار را نمیکردم. در لحظه ای که داؤدخان میگفت ببین بچیم آخر من هم انسان استم، پنسل از دستش افتاد. دست بردم آنرا بردارم، تفنگچه از جیبم افتاد. داؤدخان تفنگچه را و من پنسل را به همدگر دادیم. در آن اطلاعیه هم نوشته بود که من برای کشتن داؤدخان موظف شده ام و ثبوت آن همین است که همیشه نزدم تفنگچه میباشد. اطلاعیه را بسیار خوب برابر کرده بود که در وزارت داخله در پیش روی چند نفر به پاچا سرباز گفت که او را ببرید برای ۴۸ ساعت باید استراحت کند. این همان شب بود که او باید توسط وی کشته می شد. اگر داؤدخان مرا از خوردی نمی شناخت درین مسأله گیر افتاده بودم.

اگر مسألۀ کشتن او (میوندوال) باشد این را مردم ِ ساده طرح نکرده اند." (چون با عقل سلیم و نورمال نمی شود بر آن باور کرد)

ملکیار: "اگر کرده، مردمان بسیار هوشیار باید باشند"

وفادار: "من هم فکر میکنم به سویۀ بسیار بلند باید طرح شده باشد"

ملکیار: "یعنی به سویۀ قدیر و بندیخانه و اینکه کسی خفک کرده باشد نیست دگه؟!

وفادار: "دگه این خو مشکل است. آدم نمی تواند واقعیتش را بفهمد."

باز هم مثل اینکه قسمتی از مصاحبه برداشته شده است.

وفادار میگوید: "در مرحلۀ اول قدیر، عبدالاله، فیض محمد خو رسمی بود- پسان برایم معلوم شد - و دکتور شرق ارتباطات بسیار نزدیک با پرچم داشتند.

ملکیار: "به شمول قدیر خان؟

وفادار: "به شمول قدیر خان! ها! من با او نشسته ام بحث کرده ایم. حسن شرق، قدیر عبدالاله آدم های ملکی بودند قطعه نداشتند. نزد ما می آمدند. ما کباب می خریدیم و بحث میکردیم. بلی قدیر هم بود!" بعد از استفهام بیشتر پرسنده، وفادار باز هم بر نظرش تاکید میکند.

خوانندۀ محترم در سرتا پای این مصاحبه آنچه وضاحت دارد تلاش آقای ملکیار در جهت سمت دادن فرض، حدس و گمان به سوی قتل و انحراف توجه از همه کاره ها و مقامات و کارمندان مسلط بر همه جریانات و أمکنه بالخصوص محبس، به سوی ازهر و "کمونیستان" میباشد. اما وقتی از سویه های بسیار بالاتر از قدیر و بندیخانه سخن میزند لاجرم مقصد وی در آن صورت باید داؤدخان، یا کی جی بی و یا سی آی ای باشد.

آن قسمت های مصاحبه که با هدفش همسویی نداشتند از نشر آنها خوداری شده، مصاحبه مطابق میل مونتاژ گردیده است.

آقای ملکیار علاوه بر نشر مجدد مصاحبه وفادار در شماره ۱۳۸ کابل نات، شهادت ذیل را از زبان ضیاء ناصری منتشر ساخته است:

دو و یا سه روز از توقیف و زندانی شدن مرحوم میوندوال با دیگر شخصیت های محترم گذشته بود، که تحقیقات آنها آغازشد. تحقیقات در اتاق های مختلف وزارت داخله تحت نظر هیأت های مختلف جریان داشت. درین شبی که من حکایت آن را می نمایم، نوکریوال بودم. نظر به ایجاب وظیفه از اتاق خود برآمده خواستم سری به دهلیزها بزنم. درین هنگام دوست و همکارم اسدالله، که اکثراً با من می بود، نیز با من روان شد. در دهلیز های وزارت صداهای چیغ ها از اتاق ها شنیده می شد. دوستم اسدالله که شخص بی قرار و کنجکاوی بود، گاهی از پشت کلکین به اصطلاح کله کشک می کرد و گاهی از دروازه های نیمه باز بعضی اتاقها، داخل آنها را مشاهد می کرد.این کار برای چندین دقیقه دوام کرد. بار آخری که این کار را تکرار کرد، بعد از مشاهدۀ داخل یک اتاق، بسرعت دور زده بطرف من آمد. من از او پرسیدم که چه دیدی؟ اسدالله جواب داد، که داخل اتاق جنرال جبار خان ملکیار را روی چوکی نشانده اند. دونفر هم دست هایش را محکم گرفته و صمد ازهر با مشت و سیلی به سر و رویش میزند.

ازین گفته اسدالله چند ثانیه نگذشته بود که همان دروازه باز شد و صمد ازهر با خشم و غضب از اتاق بیرون برآمده، مرا (ضیأ ناصری) صدا کرد و پرسید که تو اینجا چه می کنی ؟

در جوابش گفتم که من نوکریوال هستم.

با صدای بلند گفت که کدام پدر لعنت تو را نوکریوال تعیین کرده؟

صمد ازهر با همان خشونت ادامه داده گفت که میخواهید که همین حالا امر توقیف و حبس هر دوی تان را صادر کنم؟

بعد از چند دشنام رکیک امر کرد که: شاگرز! مرش، مرش. از وزارت خارج شوید و بخانه هایتان بروید.

فردای آن شب مرا نیز از خانه ام گرفته به زندان انداختند. (۴)

ملکیار می نویسد که این سخنان را در حدود سی سال قبل از ناصری شنیده بود و در جنوری امسال بار دگر از او شنیده است. وی علاوه میکند که این حکایت با صحبت هایی که مرحوم جنرال عبدالجبار ملکیار، از جریان تحقیق داشت، مطابقت دارد.

آقای ضیاء ناصری برادر زادۀ مرحوم رحیم خان ناصری کسی است که در زمان شاهی، صرفاً غرض استفاده از بورس آلمان که مستحقینی از افسران پولیس اکادمی پاس کاندید آن بودند، طور فوق العاده از اردو تبدیل و در اکادمی پولیس موظف ساخته شده، بدون داشتن سابقۀ تحصیل در پولیس، به جای آن مستحقین به آلمان اعزام شد. در بارۀ شخصیت او، به خود اجازه نمی دهم چیزی بگویم. پیشنهاد میکنم از افسران دگر پولیس در بارۀ او بپرسید.

اما در بارۀ این شهادت:

آقای داؤد ملکیار! اگر شما به اینگونه شهود ضرورت دارید، حاضرم لیستی برای شما تقدیم نمایم. در کنار و مقابل محاکم ولایت کابل نیز شمار زیادی از شاهدان ناحق قرآن خور، نشسته اند و می توانید ازآنها نیز استفاده کنید!

آقای ناصری باز هم انصاف کرده که نگفته در اثنای بدرفتاری با میوندوال مرا دیده است. من نه تنها در تحقیقی جز تحقیق میوندوال عضویت نداشته ام، بلکه تصور میکنم ملکیارها را شاید حتی به چهره هم ندیده باشم.

من نه تنها ضیاء ناصری را بلکه هیچ کسی را هیچگاه زندانی نه ساخته ام. از زندانی شدن او از طریق دگری هم چیزی به یاد ندارم. او حتی نه گفته است که چند روز در کجا زندانی بود؟ آیا بازجویی یا پرس و پالی از او صورت گرفت؟ مطابق مقررات نظامی حبس های دسپلینی در خیمه های موقت گذشتانده میشوند نه در زندان یا توقیف خانه. اگر در ارتباط با کاکای محترم شان چند روزی برای بازپرس برده شده و بعداً آزاد شده باشد و آن را به آن حکایت ساخته گیش پیوند میدهد، واضح است که کار ناصواب انجام میدهد. اگر بنا به گشت و گذار بیجا یا کله کشک ها مجازات می شد، باید اسدالله همکارش نیز مجازات می گردید.

عم محترم آقای ضیاء ناصری، جناب محمد رحیم خان ناصری شخص نهایت محترمی بودند و در زمانی که عهده دار مقام قوماندانی عمومی ژاندارم و پولیس بودند، لطف خاصی نسبت به من داشتند. افسران دگر ژاندارم و پولیس نیز از ایشان خاطرات خوبی داشته اند. متأسفانه آن وضعی که پیش آمد و او و شمار زیادی از جنرالان و شخصیت های عمده و با تجربه در آن قربانی گردیدند، هم برای جامعه و هم بدون شک برای بازمانده گان شان درد آور بوده واکنش های شان قابل درک است. اگر آنها واقعاً بنا بر دلایلی که در ذهن داشتند در صدد کودتا بودند، یا نام شان به صورت نادرست در لیست کودتا چیان شامل گردیده بود، در هر حالت شرنگ تلخ آن در ذهن و دماغ باز مانده گان و دوستان شان باقی می ماند. اما باید واقع بین بود و نباید با اتهام زدن های غلط و بیجا نسبت به اشخاصی که هیچ نوع اراده یا عمل سوء در زمینه نداشته اند، توسل جسته شود.

آقای ملکیار که می نویسد این حکایت باصحبت هایی که مرحوم جنرال عبدالجبار ملکیار، از جریان تحقیق داشت، مطابقت دارد، من تا کنون چنین ادعایی را آشنا نیستم. در اظهاراتی که از طرف ملکیار و مهرین منتشر شده اند، چنین چیزی نخوانده ام. اما بعید نیست جناب ملکیار با استفاده از همین جعلیاتِ ضیاء ناصری که گویا سی سال قبل شنیده بود، اظهارات فرمایشی از کاکای مرحومش هم درست کرده باشد. من معتقدم که اگر داؤد ملکیار چنان دست آویزی می داشت آنرا حتماً علیه هدفش نشانه می گرفت.

ادامه دارد . . .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

۱ - عبدالحمید محتاط: مسئلۀ میوندوال،سایت انترنتی کابل نات شماره ۱۲۷ تاریخ ۱/ ۹ / ۲۰۱۰

۲ - از همان جا: "در گوشۀ دیگر اتاق سید عبدالاله وزیر مالیه ایستاده بود که دستانش در عقبش از غضب با هم گره خورده بود و پاهایش از هم فاصله داشت، همین را عربده میکرد: "او مرستیال بگو! چطور علیه نظام نوین جمهوری قیام میکردید؟ برقش بده! "

۳ - ضیاء مجید: "کارنامۀ دروغ و ابتذال، سایت انترنتی کابل نات، شماره ۱۳۶ تاریخ ۱۶ جنوری ۲۰۱۱

۴ - داؤد ملکیار: شاهد دیگر بر اعمال صمد ازهر حکایت محترم ضیأ ناصری؛ کابل نات شماره ۱۳۸ نیمۀ دوم فبروری ۲۰۱۱

 

 

 

بخش ششم

 

باز هم یک مصاحبۀ دیگر داؤد ملکیار! این بار "مصاحبۀ گره گشای" با صمد ازهر!

 

سال ها پیش، آقای داؤد ملکیار در تماس تلفونی با من با یک پیش آمدی که واقعاً نماینده گی از یک فرهنگ عالی میکرد، به مثابۀ یک انسان مهذب حالی داشت که در پی دریافت حقایق بوده به هیچ وجه در پی اتهام زنی خصمانه نیست و تقاضای همکاری نمود. من هم خالصانه هر آنچه در همان لحظات به یاد آوردم، برایش گفتم. ولی آنچه امروز روی کاغذ می آید، مصاحبۀ من نیست. فقط قسمت هایی از من اند با تحریفات؛ که مطالبی از آن به شیوۀ التقاطی بغرض سوء استفاده گرفته شده اند. این کار اگر از ملکیار است یا از مهرین، از هرکه است کار ناجوانمردانه و دسیسه آمیز است به هدف گمراه ساختن خواننده گان.

 

خوب است که من هنوز زنده ام و دروغ ها را افشاء کرده میتوانم، ولی آن عیسی نورزاد بیچاره دگر زنده نیست که راست را از دروغ بنمایاند.

 

تصور نمی کنم گفته باشم که فیض محمد، سیف الرحمن را لت و کوب میکرد. به خاطری که در حقیقت چنین نبود. من باید حقیقت را گفته باشم و آن چنین بود که چند نفر اعضای کمیته مرکزی در آن جا بودند. در ابتدا یک تن از اعضای کمیته مرکزی (غیر از قدیر و فیض محمد) با مشت و لگد به لت و کوب آغاز کرد. قدیر به کمک او شتافت و سپس از یکی از افسران حاضر خواست کار اورا پیش ببرد.

 

سیف الرحمن که خلاف انتظارش با فریادها و مشت و لگد های پیهم مواجه شده بود، حواسش را باخته بود و از وارخطایی و ترس، به مخالفت با رژیم و توطئۀ کودتا اعتراف نموده گفت تماس من با پاکستان نه به خاطر جاسوسی، بلکه در رابطه به فعالیت ضد رژیم و پلان کودتا بود.

وقتی شما صحبت کسی را بریده بریده مطابق میل تان جدا کنید، از یکطرف بجای حقایق، اکاذیب را به خورد خواننده می دهید و از سوی دگر ماهیت و وزنۀ مصاحبه را صدمه میزنید. این عمل صرفاً به نفع نویسندۀ بد نیت بوده میتواند. هم در مورد بالا، هم در ارتباط با خان محمد خان و عبدالرزاق خان و همچنان در پیوند با تحقیق میوندوال، سخنانم به گونه ای بی مزه و بی ارتباط ساخته شده اند که تمام کسانی که مرا می شناسند فهمیده میتوانند که من به آن سیاق صحبت کرده نمی توانم.

 

من به قدیر نه گفته ام که چون میوندوال یک شخصیت بزرگ است، شما باید یک هیأت بزرگ تعیین نمایید. بلکه گفته ام باید هیأت باصلاحیت تر از لحاظ دانش حقوقی و سیاسی تعیین نمایید. چون همانطوری که قبلاً نوشته ام، به صحت اتهام باور نداشتم، میخواستم پای خودم را از تحقیق بکشم. به همین هدف این پیشنهاد را بعمل آوردم. با تأسف که او باز هم انگشت انتخاب بر من گذاشت. تلاش کردم درین مورد از فیض محمد کمک بطلبم، ولی موفق نشدم اورا به تنهایی گیر آورم.

 

برای فهم درست مطالبی که در رابطه به تحقیق میوندوال در مصاحبه ام گفته ام، بخشی از آنچه را که در سال ۱۹۹۳ در جواب اتهامات نشر شده توسط مصطفی رسولی، نگاشته بودم تقدیم میدارم. قابل یادآوری است که مصطفی رسولی آن اتهام نامه را در "مجاهد ولس" منتشر ساخته و با افزودن دشنام های رکیک از کانال آزاد هامبورگ، که آقای حیدر اختر گردانندۀ آن پروگرام هنوز هم به آن خدمت بزرگش می بالد، به خوانش گرفته بود. جواب من اساساً برای تلویزیون تهیه گردید و آنرا از کانال آزاد شهر کاسل طی پروگرامی به نام "هنداره" به گرداننده گی خودم، منتشر ساختم. نه آنگونه که مدعیان آنرا برنامۀ توده ای های کاسل تبلیغ کرده اند. بعداً عین متنی را که واضحاً خطابیه و تلویزیونی بود در "مجاهد ولس" نیز به نشر رسانیدم. قسمت پایانی آن نوشته که در توضیح چگونه گی تحقیق میوندوال بود، چنین است:

 

". . . آقای میوندوال در آغاز دورۀ ریاست دولت آقای محمد داؤد متهم به سازمان دادن کودتا شدند. هیأت تحقیق را آقای عبدالقدیر قوماندان عمومی ژاندارم و پولیس تعیین کردند که یکی از آنها من بودم. وقتی اسناد و دلایل علیه آقای میوندوال را مطالبه کردم، آقای عبدالقدیر گفتند: تحقیق را آغاز کنید، اسناد و دلایل بعداً در اختیار شما قرار داده میشود.

من که از تکالیف صحی آقای میوندوال آگاهی داشتم، می ترسیدم کوچکترین آزرده گی شان منجر به کدام تکلیفی مثلاً حملۀ قلبی نشود. به همین علت به بقیه اعضای هیأت تحقیق هم توصیه کردم با ادب و با ملاحظه باشند و حتی با صدای بلند با ایشان صحبت نکنند.

من معتقد بودم که چون آقای میوندوال یک شخصیت شناخته شدۀ کشور استند، کشورهای دیگر جهان نیز موضوع را تعقیب و در جریان محاکمۀ شان علاقه مندان زیاد، منجمله ژورنالیستان خارجی، هم حضور خواهند یافت. لذا تحقیق باید چنان دموکراتیک، انسانی و مطابق موازین حقوقی بین المللی صورت گیرد که نه تنها جای انتقاد و انگشت گذاشتن وجود نداشته باشد، بلکه در محکمه مورد تمجید خود آقای میوندوال نیز قرار گیرد.

به همین مناسبت بود که وسیلۀ ثبت آواز (تیپ ریکاردر) آشکارا بالای میز گذاشته شد و به آقای میوندوال توضیح گردید که تمام صحبت ها ثبت میگردند. چون دلایلی در اختیار ما گذاشته نه شده بود، شب اول تحقیق را با صحبت های عام سیاسی گذشتاندیم. ایشان را با احترام کامل با ضمیر جمع (شما)، جناب صدراعظم صاحب مورد خطاب قرار میدادیم. برای آنکه مورد مواخذۀ مقامات واقع نشده باشیم، صرفاً در اواخر صحبت آن شب با احترام کامل از اتهامی که به ایشان نسبت داده شده بود یادآوری گردید، که آقای میوندوال آن را رد نمودند.

جریان ثبت شد و کدام تحقیق تحریری بعمل نیامد.

بعد از آن شب تا دو هفته از فراخوانی آقای میوندوال برای تحقیق خودداری ورزیدم، و در مقابل اصرار قوماندان عمومی ژاندارم و پولیس، مطالبۀ ادله میکردم. تا آنکه گفتند متهمین دیگر اعترافاتی کرده اند و حاضر اند علیه میوندوال شهادت دهند.

آقای میوندوال بعد از دو هفته بار دوم برای تحقیق آورده شدند. اعترافات ثبت شده را شنیدند ولی آنرا قبول نکردند و شهادت رویاروی را مطالبه نمودند.

یکی از متهمین را که قبلاً اعتراف نموده بود، به عنوان شاهد آوردند. این متهم یک افسر جوان بود، با احساسات و بر افروخته گی صحبت می نمود. تمام غیظ و غضب او متوجه آقای میوندوال بود. او با فریاد غضب آلود بر آقای میوندوال می تاخت و میگفت: تو همه لذایذ زنده گی را چشیده ای، سفارت ها، وزارت ها و صدارت را گذشتانده ای، هیچ آرمانی در دلت باقی نمانده، تو غم اولاد و فرزند نداری تا از دل ما بیایی. چرا مرا که تازه به زنده گی آغاز کرده ام و یک طفل سه ماهه دارم از راه کشیدی و بیچاره ام ساختی؟!

درین اثنا خواست بر آقای میوندوال حمله کند، من و یکی دیگر از مستنطقین که میان آن دو حایل بودیم، اورا محکم چسپیدیم و از اتاق بیرونش کردیم.

همۀ این جریان در تیپ ریکاردری که روبروی آقای میوندوال گذاشته شده بود ثبت گردیده است، و خداکند حوادث اخیر کشور این اسناد را از بین نبرده باشد.

با شنیدن حرف های افسر، آقای میوندوال در یک سکوت طولانی فرو رفتند. ما هم از ترس آنکه مبادا به حملۀ قلبی دچار شوند، همه ساکت ماندیم. تا آنکه خواهش کردند به تشناب رهنمائی شوند. تشناب در گوشۀ اتاق قرار داشت. آنقدر طولانی در تشناب ماندند که ما همه به تشویش دچار شدیم. بالآخره زمانی که یکی از مستنطقین خواست دق الباب کند، در همان لحظه در باز شد و آقای میوندوال از تشناب خارج شدند. به مجرد نشستن یک ورق کاغذ خواستند و در آن بصورت مختصر مسئولیت کودتا را بعهده گرفتند. کسانی که اعترافات را در جراید خوانده اند، به یاد خواهند داشت که اعتراف اول بدون سوال است و بعد از ان چند سوال تحریری بعمل آمده و در مقابل آن آقای میوندوال جواب شان را نوشته اند.

آقای میوندوال که درک کرده بودند بعد از قبول مسئولیت کودتا، سؤالات تحقیق دامنۀ طولانی خواهد داشت، رو به من نموده اظهار داشتند: خیلی احساس خسته گی میکنم. این جوانک غضب آلود اعصابم را بهم زد. خواهش میکنم اجازه دهید امشب استراحت کنم و فردا به سؤالات دیگرتان اگر داشتید پاسخ گویم من بلا فاصله قبول کردم، و مسئولین انتقال محبوسین ایشان را بار دیگر به محبس بردند.

فردای آن شب هنوز در منزلم خواب بودم که بیدارم کردند و گفتند قوماندان عمومی ژاندارم و پولیس آمده است. وقتی از منزل برامدم قوماندان مرا به موتر خود سوار نمود و در راه وزارت داخله برایم گفت که میوندوال خودکشی کرده است.

با شنیدن این فاجعه مغزم داغ شد. نمیدانستم چه بگویم؟

 

قدیر خان پرسید: چه کنیم؟

گفتم: اولتر از همه برویم محل واقعه و چگونگی خودکشی را ببینیم.

قدیرخان گفت: من رفته بودم، همه چیز را دیدم. با استفاده از کمربند کوت خواب و روجایی در کلکین کوچک اتاق خود را آویخته است.

من که نمیتوانستم اصرار ورزم که من هم حتماً آنجا را معاینه کنم، گفتم خوب خواهد بود یک هیأت طب عدلی مرکب از چندین طبیب بشمول اطبای خارجی، جسد و محل حادثه را معاینه و نظریه بدهند.

قدیر خان گفت: طب عدلی را فرستاده بودم، نظریۀ خودرا داده اند.

گفتم : بهتر بود ژورنالیستان، به شمول ژورنالیستان خارجی به آنجا برده می شدند.

قدیر خان چند فحشی نثار ژورنالیستان نمود و نظر مرا رد کرد.

بعد از آن بود که با سراسیمه گی در جراید "از اعتراف تا انتحار" را نشر کردند.

به جرأت میتوانم بگویم که مرگ آقای میوندوال، هم بحیث یک ضایعه برای کشور مایۀ تأثرم شد، و هم از لحاظ این که پلان کرده بودم یک تحقیق بی مثال دموکراتیک را عرضه کنم و تا پای جان از حقیقت نگذرم، اندوهگینم ساخت.

من همیشه به تقوی، وطن پرستی و راستکاری خود افتخار داشته ام، و این یگانه توشۀ زنده گی من است. همواره با سیاست زور، افراط و مداخلۀ اجانب مخالف بوده ام. بنا بر عدم توافق با سیاست داؤدخان و همکارانش بعد از یک سال مستعفی گردیدم، که تا پایان آن دوره بیکار ماندم.

هموطنان محترم!

با ذکر جریان فوق، این سؤال ایجاد میشود که: در حالی که آنجا رئیس دولت و صدراعظم، کابینه و کمیتۀ مرکزی داؤد خان وجود داشت، و من نه وزیر بودم نه عضو کمیته مرکزی، نه قوماندان و نه مدیر محبس؛ چرا چنین اتهامی به من نسبت داده میشود؟ قوماندان با صلاحیت و خودسر قدیرخان بود و مدیر محبس هم یازنه یا خسربرۀ او بود. با وجود اختلاف شدیدی که با قدیرخان داشتم، نمیخواهم او، یا مدیر محبس را که به نظر من انسان خوب بود، متهم بسازم. اما میخواهم وضاحت دهم که محبوسین سیاسی مستقیماً تحت نظر ایشان بودند و جُز ایشان یا گماشته گان شان کسی دیگری نمیتوانست حتی از احوال آنها اطلاعی داشته باشد.

 من تا کنون هم دقیقاً نمیدانم که آیا این حادثه واقعاً یک انتحار بود یا قتل. اما اگر جنایت قتل موضوع بحث باشد چرا سؤال متوجه رهبری رژیم و مهره های اساسی آن نمیگردد تا من، که عدم توافقم با سیاست رژیم به همگان معلوم بود؟! با تمام احترام و خاطرخواهیی که نسبت به آقای میوندوال بعمل آورده ام، شاید یگانه گناهم این باشد که امضای من هم در پای اوراق تحقیق وجود دارد و یگانه امضائی است که ساده و خوانا است.

جای تأسف عمیق است همان طوری که در داخل کشور در نتیجۀ نفاق، زنده گی و هست و بود مردم، آبادی ها و هزینه های فرهنگی برباد فنا رفته میروند، در خارج کشور هم به جای آنکه از حوادث عبرت گرفته شود و به حیث افغان در جهت ایجاد نظر همگانی برای نجات کشور و آبادی آن تلاش صورت گیرد، هنوز هم کسانی براورده ساختن منافع و خودخواهی های شان را در توهین و تحقیر دیگران و تخریش کرامت انسانی شان مضمر میدانند و به جای اتفاق در جهت افتراق، سعی می ورزند. چنین اشخاص تلاش مذبوحانه برای جعل کردن تاریخ به خرچ میدهند و بدون آنکه متوجه باشند طبل رسوایی خود را می کوبند.

این بود هموطنان محترم عر ایض این جانب خدمت شما!

یقین کامل دارم هموطنان محترم خداوند را حاضر و ناظر دانسته قضاوت بی طرفانه به عمل خواهند آورد.

خداوند یاور و ناصر هموطنان باد!" (۱)

در آن زمان، هنگام نوشتن متن بالا، اسنادی، و کم از کم اعترافات منتشر شده در جراید وقت، هم در دسترس نبود، و گذشت برهۀ نسبتاً طولانی زمانی موجب اشتباهات غیر مهم که بر ماهیت و چگونه گی قضیه اثری ندارند، هم در نوشتۀ بالا و هم در مصاحبه با ملکیار، صورت گرفته که درینجا به تصحیح آنها می پردازم:

فاصلۀ زمانی میان دیدار اول و دوم با میوندوال، دو هفته نه بلکه در حدود یک هفته بوده است؛

دیدار ما با میوندوال دو بار نه بلکه سه بار بوده (بشمول شب اول که تحقیقی در ارتباط قضیه به عمل نیامده بود) ؛

در شب آخر، اعترافات ثبت شدۀ دگران را نیز بعد از روبرو شدن با شاهد شنیده است؛

و در وسایل بکار گرفته شده برای خودکشی نیز اندک تفاوتی دیده میشود: اعلامیۀ دولت از پارچۀ نیلونی، کمربند، کوت خواب و نکتایی نام برده اند.

در اظهارات من در بارۀ خان محمد خان نیز در مصاحبۀ فوق الذکر، زیادی و کمی به وجود آورده اند، بهتر است آن جریان را به صورت کامل حکایت نمایم:

در اثنای عبورم در دهلیز، چشمم از ورای دروازۀ باز رأساً با چشم خان محمد خان مرستیال، که در آن اتاق زیر تحقیق قرار داشت، تصادف کرد. بنا بر سابقۀ شناسایی و احترامی که به شخصیت او داشتم، نتوانستم بدون سلام و احوالپرسی بگذرم. بعد از سلام و تعارفات نشستم و از احوالش جویا شدم. شکایت نمود. پرسیدم چه شده مگر با شما بد رفتاری بعمل آمده؟ با دستش به گوشۀ اتاق که در آن چند دانه خمچۀ خشکیده قرار داشت، اشاره نمود. رو به مستنطق نموده پرسیدم مرستیال صاحب رالت و کوب کرده اید؟

مستنطق گفت: قطعاً به مرستیال صاحب کسی آزاری نرسانیده، در اتاقی که معمولاً در شب های گذشته تحقیق میکردیم، امشب مصروف بود و این خمچه ها همین جابودند و به ما تعلق ندارند. در عین وقت رو به مرستیال نموده پرسید شما را کی و چه وقت لت کرده است؟

مرستیال گفت نه، هنوز که لت نکرده اند، مگر آن چوب ها برای چیست؟

گفتم مرستیال صاحب شما شخصیت بزرگ کشور ما استید. کسی به شما بی احترامی نخواهد کرد. شمارا همه به صفت یک جنرال ممتاز و قوماندان برجسته اردوی افغانستان می شناسند. شما به حیث یک شخص هوشیار، با تدبیر، مصمم و شجاع شهرت دارید.

به همین منوال حرف های زیادی در وصف شخصیت و مقام مرستیال در اردو و در جامعه اظهار داشتم که به یاد آوردن آن دشوار است. سپس با در نظرداشت روان مرستیال صاحب بسوی طرح مسأله رفتم. در ادامۀ صحبت تذکر دادم که:

شخصیت ها و قوماندان هایی چون شما در همه جا در دفاع از کشور و منافع آن قرار داشته و به همین منظور چه بسا فرماندهی جبهات رزمی را بر دوش می داشته باشند. اما نتیجه همیشه به نفع این قوماندانان نمی باشد. گاه اتفاق می افتد که شکست می خورند. در چنین حالتی این قوماندانان لشکر را گذاشته فرار نمی کنند. بلکه با همان شجاعتی که جنگیده اند، حقیقت تلخ شکست را پذیرفته، قطعۀ نظامی شان را به قوماندان دشمن تقدیم و شمشیر یا تفنگچۀ کمری شان را به علامت تسلیمی، به قوماندان دشمن تسلیم میکنند. من مطمئنم جناب شما هر تصمیمی که گرفته بودید، به فکر و تصور شما به خاطر بهبود وطن بوده و به خاطر آن تلاش ورزیده خواهید بود.اما نتوانستید به هدف برسید. شناختی که از شما دارم، شما از آن قوماندانانی استید که تلخی شکست را پذیرفته با شجاعت تمام همه چیز را بازگو میکنید.

مرستیال گفت ایکاش همه کس مثل شما فکر و برخورد میکرد. سپس با شکوه از ینکه داؤدخان خورد ضابطان و بچه گک های بی تجربه را دور خود جمع کرده، از خطر بربادی کشور سخن گفت. در ادامۀ این سخنان از ضرورت تغییر این اوضاع و تماس ها و اقداماتی که درین راستا به عمل آورده به تفصیل سخن گفت.

مستنطق تقاضا داشت مرستیال همه چیز را تحریری بنویسد. مرستیال به نوشتن آغاز نمود. ولی بعد از نوشتن چند سطر، با تردد از نوشتن توقف کرد و رو بمن نموده گفت: میترسم نام بیگناهی را به تصور آنکه با ما بوده، بنویسم و باعث گردن بسته گیم گردد. خواهش میکنم مرا چند روزی وقت و مهلت بدهید تا با تفکر و سنجش اقدامات و نام های آنهایی را که شریک راه و راز ما بودند به تفصیل بنویسم. برای مستنطق گفتم اعترافات شفاهی مرستیال صاحب ثبت شده و خود مرستیال صاحب هم از آن کسانی نیست که از حرف خود برگردد، برایش فرصت بدهید تا در زندان همه چیز را بنویسد. مرستیال تقاضای قلم و مقدار کافی کاغذ را نمود که در اختیارش قرار دادند.

در اثنایی که آمادۀ انتقال بسوی محبس بود و با ما خدا حافظی میکرد، یکی از اعضای کمیته مرکزی، از جمله کسانی که گاهی هم غیرحاضر نمی شدند، سر رسیده با تشدد در بارۀ اعتراف یا انکار مرستیال پرس و پال کرد و بعد از فهمیدن این که اعترافش را هنوز تحریری ننوشته است، به راه اندازی سر و صدا و تهدید مرستیال پرداخت. به سختی توانستم اورا بیرون اتاق برده از ارادۀ بدرفتاری منصرفش گردانم. برین نقطه در بخش بعدی هم تماسی دارم.

اما مرستیال در جریان یکی دو روزی که در زندان به نوشتن جریان قضیه پرداخته بود، اوراق زیادی را سیاه کرده لست طولانیی را از همراهان کودتایش روی کاغذ آورده بود. شمار اوراقی که او پُشت و رو نوشته بود دقیقاً بیادم نیست، اما ذهنم درین ارتباط همیشه بسوی تعداد کم یا بیش دوازده ورق میرود (برین شمار تاکید نمی ورزم، چون متیقن نیستم).

بدین گونه مرستیال بدون اذیت شدن اعتراف نمود. آنهم چه اعتراف مبسوطی! گرچه بعد از آن صحنه، مرستیال را نه دیده ام اما منطق سالم حکم میکند که پس از آنهمه اعترافات، دگر جایی و دلیلی برای اذیت شدن باقی نمی ماند. اگر بعد از آن، به احتمال بسیار ضعیف و دور از منطق گاهی مورد اذیت و شکنجه قرار گرفته باشد، بنا بر ناموجه بودن، صرفاً عمل سادیستی تواند بود نه یک عمل معمول استبدادی به خاطر حصول اعتراف.

ولی این سوال باقی است که مرستیال چرا به این گونه اعتراف دست زد؟

آیا همان صحبت من، بزرگ سازی و به اصطلاح تحریک رگ بلند پروازی و قهرمانیش سبب شد خود را در مقام قوماندان شکست خوردۀ جبهه احساس کرده، سند مفصل تسلیمیش را امضا نماید؟

آیا مواجه شدن قبلیش با برخی از اعترافات کسانی که در اثر اعتراف مولوی سیف الرحمن، دستگیر گردیده بودند، و تصور اینکه دولت از جزئیات قضیه آگاهی کامل دارد، نقشی داشته است؟

آیا از خشونت و بی آبی احتمالی هراسید؟

آیا با نشان دادن همکاری، امید ترحم و علی الاقل تخفیف مجازات را داشت؟

شاید تمام این احتمالات با تفاوت درجات، در اتخاذ چنین تصمیمی نقش داشته بوده باشد.

گمان من بیشتر به اینسو هم میرود که او تقاضای مهلت به بهانۀ دقت در بازنویسی ماجرا و نام ها را اصلاً بخاطر دفع الوقت و داشتن وقت کافی برای سنجش در تصمیم گیری نوشتن یا انکار و مقاومت بعمل آورده بود. احتمالاً بعد از سبک و سنگین کردن جوانب مختلف قضیه، بشمول اعترافات یکعده و از همه مهمتر ثبت اعتراف خودش که در اثر عوامل بالائی آناً به آن مبادرت ورزیده بود، اورا به این نتیجه رسانیده خواهد بود که چاره ای جز نوشتن اعتراف ندارد. آن اعترافات را احتمالاً به دلیلی به آن گسترده گی نوشته که ترس داشته مبادا کسی از آن جمله گرفتار و اعتراف کرده باشد ولی در لست او قلمداد نشده باشد. امری که باعث ایجاد شک در مورد راست گویی او گردد.

داؤد ملکیار در همین "مصاحبه گره گشایش" با من، این سوال را نیز طرح میکند:

"د. ملکیار: حاجی فقیر وکیل سابق جلال آباد در یک مصاحبه با جریده یی در پاکستان درین اواخر گفته که وقتی او را با سیف الرحمان وکیل شنوار در داخل وزارت داخله بردند، اولین سیلی به روی سیف الرحمان از طرف صمد ازهر زده شد. این همان روزی است که شما قبلاً گفتید که شاهد لت و کوب توسط قدیر و فیض محمد بودید. معلوم میشود که شما همه چیز را نمی گوئید. چگونه میشود به دیگر گفتار تان اعتماد کرد؟ و اینکه شما میگوئید در مورد میوندوال از لت و کوب شکنجه کار نگرفتید، قابل شک و تردید است.

صمد ازهر در حالی که عصبی و ناراحت شده میگوید: شما هم مثل فاروق تمیز سوال می کنید. و میخواهید مرا محکوم کنید."

این ادعای حاجی فقیر که گویا او با سیف الرحمن یکجا به وزارت داخله آورده شده بود، از بنیاد غلط است. زیرا سیف الرحمن در ابتدا تنها آورده شده بود و همراهی نداشت و حاجی فقیر و دیگران پسانتر در نتیجۀ اعترافات سیف الرحمن و مرستیال گرفتار گردیده بودند.

در مورد قدیر و فیض محمد قبلاً توضیحات ارائه گردیده است. اما در مورد ناراحت شدن خودم، ملکیار راست میگوید. این در مرحله ای واقع شد که صحبت ملکیار از آن حالت اولیی که قبلاً از آن تمجید نمودم، خارج شد و من نه با همین جمله، ولی با افادۀ بهتر ازین، متوجهش ساختم که همچون فاروق تمییز سوال نکند. فاروق تمییز باری زمانی که در هند سفیر بودم بعد از آنکه سید محمد گلابزوی سفیر افغانستان در مسکو تقاضای مصاحبه اش را با خشونت رد کرده بود، بمن تلفون زد و تقاضای مصاحبۀ تلفونی نمود، که فی المجلس در همان تماس اولی با او مصاحبه انجام دادم. سوالاتش معمولاً خارج از دایرۀ نزاکت و ادب ژورنالیستی بود و تلاش میکرد مرا عصبی بسازد. اما من تا به آخر خونسردیم را حفظ کرده به تمام سوالاتش پاسخ ارائه نمودم. در مراحل پیش از پایان مصاحبه برایش گفتم سخنان ته و بالا زیاد زدید، کاش جرأت میداشتید این مصاحبه را بصورت کامل پخش میکردید. او با کاکه گی وعده سپرد و چنان هم کرد. اما با یک تفاوت، که هنگام معرفی من برای شنونده گانِ رادیویش، با نیش زهرآگینش مرا بحیث قاتل میوندوال معرفی کرد.

 

در مورد مرگ میوندوال، من نگفته ام که "شما تنها ملامتی را بر پرچم نیندازید". گرچه کلماتم را عیناً به یاد ندارم اما افاده ام یقیناً این بوده که تلاش شما این است که ملامتی را بر پرچم بیندازید. این پیوند کلمۀ "تنها" قصدی و با سوء نیت صورت گرفته و جزئی از همان تصرفات، دست کاری ها و جعل کاری ها میباشد. ملکیار خواسته است با اضافه کردن همین کلمه، عنوان کند که گویا من افاده کرده ام که پرچم ملامت است، مگر درین ملامتی تنها نیست. این را میگویند لفاظی و بازی با کلمات!

 

"د. ملکیار: چگونه ممکن است شخصی که قصد خود کشی دارد، در آخرین شب زنده گی خود مطابق نامه یی که از او در اختیار ما قرار دارد و توسط عیسی نورزاد به خانم میوندوال داده شده بود، برعلاوۀ چند جوره پیراهن و تنبان، بالاپوش خواب و غیره، ویتامین، کتاب گاندی، پنجصد افغانی . . . خواسته بود، قصد خود کشی داشته باشد؟ خود کشی شخصی را که برای مدت طولانی آمادگی زندان را می گیرد، چگونه میتوان قبول کرد؟

ص. ازهر: من هم درین مورد شک دارم."

 

این نامه که در آن نُه بار کلمۀ "مکرر" و نُه بار امضا شده است، حالت بحران روانی میوندوال را نشان میدهد. برای او مسلم است که تحقیقات دوام میکند و شاید مدتی در زندان باقی بماند. به همین دلیل بعضی ضروریاتش را از فامیلش خواسته است. با توجه به تاریخ نامه (۸ میزان) معلوم است که نامه در روز اخیر، قبل از آنکه در شب آن روز برای بازجویی به وزارت داخله برده شود، نوشته شده است. این همان شب بازجوییی است که میوندوال با شاهد زندۀ احساساتی و عصبانی و با اعترافات ثبت شده مواجه گردیده بود مواجهه ای که وی را در بحران کامل روانی برده بود. او که یکبار در تشناب خیلی دیر کرده بود بدون شک در آن خلوت در جستجوی یافتن راه و تصمیم گیری بود؛ که بعد از آن اعترافاتی را بصورت موجز نوشت. اما برای تصمیم گیری قدم های بعدی به وقت احتیاج داشت، که آنرا تقاضا نمود و برایش داده شد. احتمالا ً از اعترافش که تحت آن تهیج ناشی از دیدن و شنیدن شهادت ها بعمل آمده بود، بازگشت نموده نمی توانست، عاقبت کار را دانسته تصمیمش را اتخاد نموده خواهد بود.

 

کدام اظهاری اگر در مورد عبدالرزاق خان نموده ام، تفصیلش ازین قرار است: روزی هنگام عبورم از دهلیز دیدم دو تن از افراد پولیس، وی را به دروازۀ اتاق بازجویی رهنمایی میکنند. من که در آن نزدیکی در برابری او قرار گرفته بودم، با اشارۀ چشم و ابرو برایش ادای احترام کردم. این حرفش را که آهسته تلفظ کرد شنیدم: "ناجوان!؟"

 

او شخص محترم و از خویشاوندان و دوستان فامیل ما بود. خیلی دلم میخواست احوالش را بپرسم و کمکی برایش بکنم. مگر از یکطرف بالایی ها از ارتباط فامیلی ما اطلاع داشتند و فضا و اتموسفیر چنان گشته بود که هرکس از سایۀ خود می ترسید. هیچ کس مطمئن نبود که تا لحظۀ دگر در قطار متهمین قرار نداشته باشد. باری در یک حالت نسبتاً خودمانی، قدیر خان که معمولاً مرا رئیس صاحب و گاهی استاد هم خطاب میکرد، گفت:

 

استاد! خویش های تان هم علیه ما توطئه میکرد، این عبدالرزاق خان رامیگویم.

 

گفتم: تازه که گرفتار نشده، در گروپ اول دستگیر شده است.

 

درین لحظه خواستم با استفاده از موقع نبضش را دریابم. در ادامۀ سخنانم افزودم:

 

فرصت نیافته ام تا یکبار می دیدمش.

 

قدیرخان با ظاهر دلسوزانه نسبت به من، گفت: "به شما مشوره میدهم از او دور باشید. گرچه شما را خوب می شناسم، ولی دهن کسان دگر را گرفته نمی توانیم".

 

به همین دلیل بود که حتی از نزدیک دیده نتوانستمش و گله اش برای دایم ماند.

 

داؤد ملکیار می نویسد:

 

"بر اساس اطلاعات ارایه شده از طرف صمد ازهر، اعضای هیأت تحقیق ازین افراد که نام شان را به خاطر دارد، تشکیل یافته بود:

 

صمد ازهر، فاروق یعقوبی، نصرالله عمرخیل، نبی قوماندان اکادمی پولیس، سید کاظم، نعیم ترافیک، حفیظ الله رئیس ترافیک، باقی سیاه، عبدالله همکار و همایون بها.

 

ازهر، این معلومات را نیز می افزاید، که در جریان تحقیق، سید عبدالاله، عبدالحمید محتاط، غوث الدین فایق، غلام حیدر رسولی، محمد حسن شرق، پاچا گل وفادار و برخی دیگر، برای دیدن صحنه های تحقیق و شنیدن صحبت ها میامدند. وی حسن شرق را که در آن روز ها به دیدن قدیر آمد ه بود، نیز دیده است، اما داخل اطاق او نشده بود."

 

در مورد لست هیأت تحقیق، نام هایی که ذکر شده نه تنها همۀ نام ها نیست، بلکه لست اصلی میتواند چندین برابر باشد. این نام ها دفعتاً در همان لحظۀ صحبت تلفونی به یادم آمدند. اگر نام عبدالله همکار را در آن زمره گفته باشم، اشتباه بوده او در تحقیق این قضیه عضویت کدام هیأت را نداشت. نسبت این اشتباه از جناب همکار معذرت میخواهم.

 

به توجه مصاحبه کننده می رسانم که اصلاً در سرشت من این خاصیت وجود ندارد که کسی را با پساوند یا القاب تحقیرآمیز نام ببرم. اگر از باقی نام گرفته باشم مطمئناً اورا باقی سیاه نه نامیده ام. علاوةً او به این لقب شناخته هم نمی شد.

 

من از شماری از اعضای کمیته مرکزی که برای دیدن و مداخله در تحقیق می آمدند نام برده ام. اما نگفته ام که محمد حسن شرق هم به اتاق های تحقیق می آمد. در اثر سوال مشخص ملکیار در بارۀ دکتور شرق، آنچه در مورد او گفته ام همان است که در جملۀ اخیر ملکیار ذکر شده است، نه بیشتر از آن.

مصاحبه کننده از زبان من چنین ادامه میدهد:

 

"ازهر در رابطه با مرگ محمد هاشم میوندوال، میگوید: اگر میوندوال کشته شده باشد، باید توسط کسانی کشته شده باشد، مانند بچه گک های خورد و کوچک که دور داؤود خان را گرفته بودند. از وجود اشخاصی مانند میوندوال، خان محمد خان مرستیال، جنرال ملکیار و جنرال ناصری و دیگران می ترسیدند، که روزی جای شان را نگیرند و ازین رقیب های آینده تشویش داشتند"

 

این سخنانم در پاسخ به اصراری بود که ملکیار مرگ میوندوال را خودکشی نه بلکه قتل میدانست و می پرسید که اورا کی کشته است؟ پاسخ من اکنون هم همان است که اگر با یک فرضیۀ نیم درصد میوندوال کشته شده باشد، قاتل یا قاتلین باید از کسانی بوده باشند که مقام های بالا را بدون داشتن استحقاق بدست آورده بودند و احتمالا ً از آن ترس داشتند که مبادا روزی داؤدخان بار دگر به آن "یاران ضعیف النفس"(2) رو آورد و این به اصطلاح ِ خان محمد خان، خوردضابطان و بچه گک ها، مقام های خودرا از دست دهند.

.

مصاحبۀ بعدیی که انتشار یافته است چند جملۀ مختصر است که از زبان دکتور شرق نقل گردیده است. صرف روی یک جملۀ آن نظری داشتم که قبلاً تقدیم شده است. آن جمله چنین است:

 

"در رابطه با مرگ میوندوال حسن شرق میگوید: اگر میوندوال خود کشی نکرده باشد، در آن صورت داؤود خان او را کشته. در غیر آن چنین چیزی بی بازخواست نمی ماند"

 

مصاحبه کننده آنقدر دکتور شرق را به ستوه آورده و از فحوای جمله فهمیده می شود که دکتور شرق این جمله را با عصبانیت تمام ادا کرده است. گرچه آقای مهرین چندین بار این استنباط کج خود را که گویا دکتور شرق داؤدخان را قاتل میداند، به تبلیغ گذاشته است، اما کور هم میداند که دلده شور است. هر انسان با منطقی معنی این گفتار را میداند. فهمیده شده میتواند که دکتور شرق بر خودکشی میوندوال اصرار ورزیده و مُبلِغ محترم آن بخش مصاحبه را قطع و با همان روش آشنای التقاطیش همان جمله ای را که به زعم خودش قابل استفاده دانسته شده، نقل کرده است.

 

معنی جملۀ دکتور شرق چه چیزی غیر ازین بوده میتواند که میوندوال خودکشی کرده است. داؤدخان کاملاً مطمئن بود که میوندوال خودکشی کرده ورنه مورد بازخواست او قرار میگرفت. اگر کسی به این باور ندارد، معنایش صاف و ساده اینست که گویا داؤد خان اورا کشته است.

 

من این توضیحات را بجای دکتور شرق، نه بخاطر دفاع از ایشان، بلکه بازهم فقط بخاطر برهنه ساختن شیوۀ "پژوهش" آقای مهرین، ارائه داشتم.

 

در ادامۀ توسل به "مصاحبه های گره گشا" نوبت میرسد به اظهارات آقای صدیق واحدی. بیایید اولاً نگاهی بیندازیم بر آنچه از نام او منتشر شده است:

 

"صدیق واحــدی: من یگانه پولیس تعلیم یافتۀ خارج بودم، که بعد از اطلاع از مرگ میوندوال به محبس دهمزنگ رفتم. وقتی داخل اطاق او شدم به من گفتند که او خود کشی کرده وخود را در چار پایی بوریایی غرغره کرده .

 

اولین چیزی که دیدم، جسد میوندوال بود، که به روی زمین افتاده بود. او در پهلوی یک چارپایی بوریایی قرارداشت. چارپایــی روی چــار پــای خـود قــرار داشت. ارتفاع چارپایی از روی زمین بیش از نیم متر نبود. فوری به این نتیجه رسیدم که این نا ممکن است و او کشته شده است. گفتم چطور ممکن است شخصی در پهلوی چارپایی با ارتفاع نیم متر که امکان آویزان شدن از آن نباشد، و وزن انسان بالای زمین باشد، غرغره شده میتواند؟ گفتم این ناممکن است.

 

د. ملکیار: این نظر تان را با صدای بلند گفتید و یا در دل تان گفتید؟

 

ص. واحــدی: به دیگران گفتم که در آنجا بودند.

 

د. ملکیار: آیا این نظریه را در راپور تان هم نوشتید؟

 

ص. واحدی: درست به یادم نیست. چون نوشتن این چیز ها کار آسانی نبود.

 

د. ملکیار: پس این عکس هایی که از کلکین گرفته شده بود. و در آن روی جایی سفید را بسته بودند، و در پائین آن از کمربند بالاپوش خواب حلقه ساخته شده بود، شما اطلاع دارید؟

 

ص. واحدی: من هیچ چیزی در کلکین ندیدم. و میوندوال دور از کلکین در پهلوی چار پایی بود.

 

د. ملکیار: ممکن است تبصرۀ شما در آن موقع، کسانی را متوجه حماقت شان ساخته باشد؟ و بعد از برآمدن شما این صحنه سازی از کلکین صور ت گرفته باشد؟ عکس های آن چند هفته بعد توسط قدیر به من نشان داده شد.

 

ص. واحدی: ممکن این طور شده باشد. از آن اطلاعی ندارم. بار اول است که از موضوع کلکین میشنوم.

 

واحدی اضافه میکند:

 

میوندوال یک شخصیت ملی بود. ممکن است توسط کمونیست ها کشته شده باشد.

اما نمیداند چگونه و بوسیلۀ کی؟"

 

تعجب برانگیز است آقای واحدی که بعد از اطلاع مرگ میوندوال بصفت سرمامور کابل به زندان دهمزنگ رفته است، همه دستگاه آنوقت را احمق وانمود میکند. آیا منطق یک طفل هم پذیرفته میتواند که ادعا کند کسی در یک چارپایی خوابیده به ارتفاع نیم متر خودرا آویخته است؟ چنین ادعای غیر قابل قبول را به افسران و کارمندان محبس نسبت دادن جفا با آنها و وارونه سازی واقعیت است.

 

او در مخالفت با کسانی که آنها را کمونیست میخواند، و با درک موضع و خواست مصاحبه کننده، میگوید "میوندوال یک شخصیت ملی بود. ممکن است توسط کمونیست ها کشته شده باشد". آیا این بدین معنی نیست که گویا "کمونیست ها" اورا به خاطری کشته اند که او یک شخصیت ملی بود؟ آیا این گونه استنتاج توسط یک پولیس جنایی پذیرفتنی بوده میتواند؟

 

از اساسات عمده در کار اُرگان های تطبیق قانون آن است که کارمندان آنها هنگام و در ارتباط با اجراء وظیفه، بیرون از معتقدات فکری و سیاسی و در کمال بیطرفی قرار داشته باشند. در غیر آن تطبیق عدالت مسخ میشود. پولیس تعلیم یافته یقیناً این اصول زرین را فراگرفته و نمی باید تحت فضای خاص سیاسی یا هراس از بازپرس در صدد باراندازی بر دگران براید.

 

آقای واحدی این را به یاد دارد که گویا گفته است (احتمالاً در دلش) که خودکشی در چارپایی ناممکن است؛ اما این را به یاد ندارد که این موضوع را در راپورش (محضر) نوشته است یا نه. آنهم به دلیلی که "نوشتن این چیزها کار آسان نبود".

 

توضیحات و افاده های صدیق واحدی نه از موضع یک پولیس تخصصی جنایی، شخص مسئول و جوابده؛ بلکه از موضع یک مشاهد غیر فنی ویا با تعبیر دقیقتر از موضع مُبَلغ ضد هدف تعیین شده تراوش نموده اند.

 

پس مسئولیت او به مثابۀ سرمامور پولیس کابل مهمترین مقام مسئول امور جنایی در ولایت کابل چه شد؟ آیا محل واقعه را بررسی و رویداد واقعه را طی پروتوکولی ثبت کرده بود؟ آیا مطابق پروسیجر معمول نظریه اش را نوشته بود؟ آیا البوم عکس ها از محل واقعه را تهیه کرده بود؟ آیا کارمندان تخنیکیش آثار و علایم محل واقعه را برداشته برای تحلیل و ارزیابی برده بودند؟ آیا نتیجۀ دریافت های محل واقعه و معاینات تخنیکی را ارزیابی نموده بود؟ آیا نظریۀ طب عدلی را ضم دوسیه ساخته بود؟ طب عدلی چه نظریه ای بر مبنای کدام دلایل ارائه داشته بود؟ آیا اگر سوالی برایش ایجادشده بود بحیث شخص مسئول آنرا دنبال کرده بود؟

 

آقای صدیق واحدی که در مصاحبه، چنان افاده دارد که گویا او حتی دریافت های مشاهداتی و تخنیکی را هم نوشته نمی توانست، باید به این سوال پاسخ گوید که آیا کدام مقامی برایش هدایت داده بود که حتماً باید واقعه را خودکشی جلوه دهد؟

 

آقای ملکیار بازهم این پرسش های لازمی را نه پرسیده است به خاطری که آنچه میخواست آنرا به دست آورده بود. این احتمال هم میرود که چنین سوال هایی را طرح کرده باشد ولی پاسخ ها به درد هدف مورد نظر نمی خوردند و آنها را کنار گذاشته است.

 

مطمئنم که همۀ اجراآت لازمه عملی گردیده و آقای واحدی نظریۀ متکی بر دریافت های مشاهداتی و تخنیکی را نوشته و امضا نموده بود. اما در موقع مصاحبه با خصلت فرصت طلبانه به اظهاراتی پرداخته است که بیشتر از همه حیثیت خودش را صدمه زده است. در پهلوی آقای صدیق واحدی انسان های تحصیل کرده، شریف و پاکی چون آقای عبدالرب آمر جنایی ولایت و آقای سید امیر آمر جنایی محل در ولایت کابل و آمر جنایی مرکزی در مرکز وزارت آقای سراج الدین - از متخصصین تخنیکی بی همتا و نهایت امانت کار-، در بر رسی محل واقعه اشتراک داشته اند. مطمئنم اگر آقای واحدی آنچنان که اظهار میدارد ترسیده باشد، آن انسان هایی که از آنها نام گرفتم از حقیقت گذشت کرده نمی توانستند و دریافت های خودرا بدون ترس نوشته اند.

 

آقای واحدی که مورد اعتماد زیاد قدیر خان قرار داشت و بعد از برکناری و استعفای من مدت درازی تا سقوط جمهوریت داؤد خان، آمر عمومی امنیت قوماندانی عمومی ژاندارم و پولیس بود، می توانست در صورت داشتن شبهه بر خودکشی میوندوال، آن موضوع را تحت بازرسی و بازپرسی قرار دهد. این امکان به دلیلی برایش زیاد میسر بود که از یکطرف مورد اعتماد و در مقام معاونیت قوماندان عمومی قرار داشت و از جانب دگر آنهایی که وی "کمونیست ها" خوانده است مورد غضب رژیم واقع و تصفیه شده بودند. چنین بهانه ای حتی برای خود رژیم بهترین وسیله بود برای سرکوب آنها.

 

حتی اگر اشتباه شکنجه و بد رفتاری هم نسبت به میوندوال نزد شان وجود می داشت، زمانی که همایون کاظم آمر عمومی استخبارات و شخص مورد اعتماد قدیر خان، با شیر علی ساتنمن و یکی دو نفر دگر از همکارانش به اتهام شکنجۀ جنرال میر احمدشاه، بنا بر امر رئیس دولت، تحت بازپرس و محاکمه قرار گرفته و به مجازات حبس طویل محکوم گردیدند؛ ایشان می توانستند با استفاده از فرصت صمد ازهر را نیز مطرح و تحت بازپرس قرار دهند. به احتمال قوی اگر دلیل کوچکی چه، که کوچکترین اشتباهی هم وجود می داشت، آن کار را میکردند.

 

آقای ملکیار ضمن صحبت با صدیق واحدی میگوید که عکس هایی از (به قول او صحنه سازی خودکشی در کلکین) چند هفته بعد توسط قدیر برایش نشان داده شده است. این سخن او، میرساند که قدیر کوشیده است اورا متقاعد سازد که میوندوال خودکشی کرده است و به احتمال قوی راپور طب عدلی را نیز از نظرش گذشتانده خواهد بود راپوری که در مورد آن همۀ مدعیان سکوت کرده اند.

 

تصحیح ضروری:

با تقاضای پوزش از خواننده گان محترم، خواهشمندم در بخش چهارم این سلسله این مطلب را تصحیح فرمایند که گرفتاری صبغت الله مجددی نه درهنگام اولین مسافرت خروسچف و بولگانین به کابل بلکه در ۱۹۶۰ هنگام مسافرت نکیتا خروسچف واقع گردیده بود.

 

ادامه دارد . . .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱- عبدالصمد ازهر: رد جعلیات، در نشریۀ "مجاهد ولس" چاپ ناروی، شماره مسلسل ۱۹۷ جدی ۱۳۷۲  قوس و

۲- میر عنایت الله سادات: افغانستان سرزمین حماسه و فاجعه، ۱۹۹۸ المان، صفحه ۱۳۵        

 

 

 



عبدالصمد ازهر

۱ فبروری ۲۰۱۱

 

بخش ۵

 

موضوع تمامی بخش های این نوشتار، مختص به قضیۀ خودکشی و مرگ میوندوال است. ما حوادث، جریانات و حقایق مربوط به همان برهۀ مشخص تاریخی را تحت مطالعه داریم. این نه یک دفاعیه از رژیم داؤد است، نه از اتحاد شوروی و نه از آنچه بعد از داؤد رخ داده است. من انتقادهای خودرا در مورد داؤد، اتحاد شوروی و حاکمیت های بعد از ۷ ثور ۱۳۵۷ داشته ام که در نوشته هایم انعکاس یافته اند. آنهایی که جریانات بعد از داؤد را با آن موضوع تحقیقات از میوندوال در هم می آمیزند و نابکاری های پساداؤد را دلیل بر اِعمال شکنجه در گذشته در برابر میوندوال می نمایانند، صرفاً در آب گل آلود ساختۀ شان ماهی میگیرند. جنایات و بدکرداری ها از جانب هرکسی که ارتکاب گردیده باشد، چه در دوره های ماقبل ۷ ثور ۱۳۵۷ و چه در دوره های بعد از آن، مستوجب تقبیح و محکومیت می باشند. اگر گروه های "مجاهد" و "طالب" و "روشنفکرانی" که در تائید آنها قرار گرفته بودند و یا هنوز هم قرار دارند، گذشتۀ خودرا باز نگری میکنند یا نمی کنند؛ اعضای سابق حزب وطن (سابقاً حزب دموکراتیک خلق افغانستان) خود شان امروز بیشتر از دگران، گذشتۀ حزب شان را، نقادانه بررسی و سیاست های نادرست و روش های خشن را محکوم میکنند. من درین نوشتار در دفاع از ح.د.خ.ا. در مرحلۀ اول جمهوری داؤدخان قرار داشته ام و معتقدم که در آن وقت آن همکاری در تائید اهداف اعلان شدۀ داؤد کار بجا و درست بود. در غیر آن، تاریخ این حزب را محکوم میکرد که با وجود اعلان یک برنامۀ مترقی و وعدۀ یک دموکراسی واقعی (در نفی دموکراسی قلابی ظاهرشاه مطابق به بیانات اولی) از جانب داؤد، حزب از پشتیبانی او طفره میرفت و او را در مقابل نیروهای عقب گرا و ضد ترقی، تنها میگذاشت.

 

 

آقای مهرین در بخش پنجم "کودتای نام نهاد میوندوال"، بدست آمدن پاره ای از "مدارک و اسناد" را در ارتباط به مرگ میوندوال، قسماً نتیجۀ "پدیدآیی دگرگونی ها و سرنگونی ها در جبهۀ مشترک کسانیکه میوندوال و بقیه شخصیت ها را به بند کشیده بودند"، و قسماً نتیجۀ کوشش های گره گشایانۀ علاقه مندان موضوع خاصةً "مصاحبه های آقای داؤد ملکیار با چند تن از مسئولین امور وقت" دانسته و به این "مدارک و اسناد" میپردازد.

طوریکه خواهیم دید عده ای بر پایۀ ارتباط خانواده گی (چون عمه گی و پدری) با آقای داؤد ملکیار، بعضی بر اساس تفاوت های ایدئولوژیک (به معیار کشور ما دشمنی ایدئولوژیک)، برخی به سبب احساس خوف از مورد اتهام قرار گرفتن به دلیل ژست و اندازی که داؤد ملکیار حین مصاحبه اختیار نموده بود، و شماری دگر متشکل از ابن الوقت های حرفه یی که در هر رژیم برای خود جایی دست و پا میکنند و به خاطر تبرئه خود از گذشته و اظهار حسن نیت و وفاداری به رژیم و اوضاع نو به اظهارات نادرست، اتهام زنی های ناروا و گردن بسته گی پرداخته اند. اما چون هیچ یک از این ادعاها پایه و اساسی ندارد در مباحث آتی پوچی، میان تهی بودن، تضاد و بی منطقی بودن آنها را به نظاره می نشینیم. وقتی با دقت به مطالعۀ این مصاحبه‌ های دست کاری شده بپردازید، متوجه می شوید آنانی که آنها را وسیله قرار داده از توطئۀ دیگران سخن میگویند، خود به توطئه چینی مبادرت می ورزند.

در مصاحبۀ محترمه سلطانه میوندوال که با آقای داؤد ملکیار انجام داده است، از نامۀ میوندوال یادآوری شده که به روز ۸ میزان توسط عیسی نورزاد مدیر محبس دهمزنگ در مورد خواستن بعضی اشیای مورد ضرورتش، به خانم میوندوال داده شده است. معلوم است این نامه قبل از آنکه برای آخرین بار به غرض بازجویی برده شود نگاشته شده است. درین نامه قراری که ملاحظه می شود، نُه بار کلمۀ "مکرر" و نُه بار امضای میوندوال دیده می شود. این امر، برعکس ادعای آقای مهرین در بخش های بعدی (*)، به وضاحت حالت بسیار بحرانی روانی میوندوال را شهادت میدهد.

من نمی خواهم در برابر اظهارات یک خانم درد دیده ستیزه کنم. هر آنچه خانم میوندوال گفته است میتواند واقعاً برداشت های خودش بوده باشد و یا احتمالا ناشی از تلقین دگران بوده باشد. اما در آن حالت متهیج روانی که بدون شک از مواجه شدن ناگهانی با خبر خودکشی میوندوال برایش عاید گشته بود، و در آن تاریکی که قبلاً خودش بیان نموده، دیدن لکه های جسد، با نوری که از چراغ دستی صدیق واحدی از پائین آن موتر می تابید، سوال برانگیز بوده میتواند. به تصور من برایش مشکل بوده که حتی لکه های میته یا لیورمورتیس را که در جسد هر مرده پدیدار میشوند، دیده توانسته باشد. تصور یا دریافت خانم میوندوال از نرمی گردن و دست میوندوال شاید دقیق نبوده باشد. چنانچه خودش هم گفته است که "کلکهایش چنگ مانند شده بود که باز میشد پس بسته میشد". به شخی رفتن کالبد یا صُمل میتی از ۲ یا ۶ ساعت تا ۲۴ ساعت دوام میکند و در قسمت های مختلف جسد همزمان واقع نمی گردد. بعد از آن اعضای مختلف به نوبت (نه همزمان) دوباره به نرمش میگرایند.

به منظور بهتر روشن ساختن این موضوع که بعد از مرگ در کالبد انسان چه تغییراتی حادث میشوند معلومات فشرده ای را از مبحث انسایکلوپیدیای مرگ ومردن (1)، گرفته شده از ویکی پیدیا، نقل میکنم:

"تغییرات عمده ای که بعد از مرگ در جسد رخ میدهند:

خون، آغاز به جا بجا شدن در نقاط نزدیک به زمین میکند. اگر جسد به پُشت خوابیده باشد معمولاً خون به قسمت های کفل ها و پشت جمع می شود. جلد رنگ معمول گلابیش را به نسبتی می بازد و کم رنگ میگردد که خون اکسیجن دار از عروق شعریه به اوردۀ کلان تجمع میکند. در دقایق تا ساعات بعد از مرگ بنا بر تجمع خون در بخش های پایانی جسم حادثۀ لیور مورتیس (2) رخ میدهد و آنچه لکه های میته خوانده میشوند، ایجاد میگردند. موقعیت خون هنوز ثبات ندارد و با تغیر چگونه گی افتاده گی جسد موقعیت تجمع خون نیز تغییر می یابد. بعد از مرور چند ساعتی موقعیتی که خون اختیار کرده، ثابت می ماند و بیشتر تغییر نمی کند. این حادثه (ثابت ماندن موقعیت خون تجمع کرده) در فاصلۀ ۸ تا ۱۲ ساعت اتفاق می افتد.

جلد، دگر در کنترول عضلات قرار نداشته در برابر قوۀ جاذبه زمین تسلیم میگردد و اشکال نوی به خود گرفته باعث برامده گی بیشتر استخوان های برجسته میگردد. جسد به سرد شدن میرود.

در اثنای مرگ عضلات در استرخای کامل میباشند. این حالت بنام سستی یا شُلی ابتدایی (۳) خوانده میشود. سپس عضلات سفت میشوند. دلیل آن شاید لخته گی پروتین عضلات یا تبادل ظرف های محتوی انرژی آ تی پی آ دی تی (۴) باشد.

این حادثۀ سخت شدن یا شخی عضلات را صُمل میتی یا ریگور مورتیس (۴) می نامند و تمامی عضلات جسم را متأثر میگرداند. این عملیه از دو تا شش ساعت پس از مرگ شروع میشود و آغازش از چشم ها، گردن و فک ها میگردد. این توالی و به نوبت رفتن به صمل میتی، در اثر تفاوت مقدار لاکتیک اسید در عضلات مختلف می باشد که به درجات متفاوتِ گلوکوژن و تنوع انساج عضلاتی ارتباط میگیرد. در ظرف چهار تا شش ساعت دگر صمل میتی به عضلات دگر به شمول عضلات داخلی مثل قلب نیز سرایت میکند. در حالتی که هوا سرد باشد و یا متوفی قبل از مرگ به کار شاق فزیکی پرداخته باشد، عملیۀ صمل میتی سرعت می یابد. سرعت و آهسته گی صمل میتی نظر به سن، جنس، حالت فزیکی و ساختمان عضلی شخص متوفی متفاوت بوده میتواند.

بعداز ۲۴ تا ۴۸ ساعت، جسد دوباره از حالت شخی به حالت نرمی و شُلی ثانوی (۵)، تقریباً به عین ترتیبی که آغاز گردیده بود، باز میگردد. مدت زمانی که شخی جسد دوام میکند، بسته گی به عوامل متعدد بخصوص حرارت ماحول دارد. در بسیاری اطفال کوچک صمل میتی به علت کوچک بودن کتلۀ عضلات، به مشاهده نمی رسد. (همان گونه که آغاز صمل میتی در تمام بدن همزمان نمی باشد، به نرمی گراییدن دوبارۀ اعضا نیز همزمان نبوده در برخی اولتر و در برخی دیرتر به مشاهده میرسد. )

درین جریان جسد به سردی میرود تا آنکه با درجۀ حرارت محیط برابر میگردد. و این پدیدۀ تبرد جسد به نام الگور مورتیس (6) یاد میگردد.

یگان جسد جوان احتمال دارد به صمل میتی دچار نشوند. معتقدات سنتی در بریتانیا، فلپین و بعضی جاهای دگر، این نرم تنی را به قدرت های مهیب ماوراءالطبیعه نسبت میدهند.

این موضوع در بحث فوق الذکر صراحت دارد که تغییرات بعد از مرگ در کالبد و طول زمانی که آن تغییرات حادث میشوند، خاصةً شخی، با ساختمان عضلات، فعالیت قبل از مردن و هوا و محیطی که در آن قرار دارد، ارتباط دارند."

با مطالعۀ توضیحات علمی بالا، این عملیۀ به شخی رفتن کالبد و به نرمی رفتن دوباره و سرد شدن تا درجۀ برابر با حرارت محیط و همچنان به وجود آمدن لکه های میته، پروسۀ کاملا ً طبیعی است. البته لکه های میته با آثاری که از ضرب و شکنجه به وجود می آیند تفاوت دارند که درک این تفاوت با آن نوع مشاهدۀ خانم میوندوال (اگر واقعاً نموده باشد) در حالت وارخطایی و ناراحتی روانی با یک نظر سرسری و نبود روشنی کافی میسر نمی باشد. معمولاً طبیب عدلی درین مورد و همچنان در موارد درجۀ شخی و شلی، و گرمی و سردی کالبد نظر قاطع داده میتواند.

در مورد عملیۀ شنق یا غرغره نیز در ویکیپیدیا توضیحات مفصل وجود دارند. چند قسمت کوتاه را برای روشن ساختن موضوع نقل میکنم:

"غرغره عبارت از آویختن مرگبار شخصی به وسیلۀ بند یا طناب است. لغتنامۀ انگلیسی آکسفورد غرغره را کشتن کسی با آویختن از گردن تعریف کرده اضافه میکند که در سابق به صلیب کشیدن و به سیخ کشیدن را نیز که جسم در حالت آویزان قرار میگرفت، به همین نام یاد میکردند.

بنا بر فقدان اصطلاح دقیق تر، غرغره را برای نشان دادن نوعی از خود کشیی نیز به کار میبرند که در آن با بستن بند، طناب یا وسیلۀ مماثل در گردن و آویختن قسمی بدن (نیمه آویختن) یا تحمیل قسمی وزن بدن بالای آن بند، بی هوشی و سپس مرگ حادث میشود. این متود خودکشی بسیار زیاد در زندان ها و مؤسسات مشابه، که دسترسی به وسایل حلق آویزی کامل وجود ندارد، طرف استفاده قرار میگیرد. استعمال اصطلاح حلق آویزی به این مفهوم به ۱۳۰۰ میلادی برمیگردد.

حلق آویزی شایع ترین متود خود کشی به صورت عام است. وسایل لازم برای ارتکاب خودکشی با این متود تقریبا به سهولت در دسترس هر شخص میباشد در حالیکه دسترسی به سلاح گرم یا سموم به ساده گی میسر نیست. این طریقه هم ساده و هم موفق است. چون برای خودکشی تعلیق کامل ضرور نیست، به همین دلیل این متود در میان انتحار کننده گان خیلی رایج میباشد. در مقایسه با آویختن کامل، یک نوع دیگر آویختن با گره زدن گردن و انداختن وزن بدن برین گره (آویختن قسمی) برای افزودن فشار به منظور خفک شدن، نیز مورد استفاده قرار گرفته می تواند. در حالات ارتکاب خودکشی به طریقه نیمه آویختن بدن، معمولا ًشخص در حالتی که پاهایش با زمین در تماس بوده، به شکل ایستاده یا کشال یافت میگردد."

این مبحث به انواع حلق آویزی ها و عواملی که در آن منجر به مرگ میشود ادامه دارد که آناً طرف بحث ما نیستند. اما توضیحات کوتاه بالا در فهم موضوع مورد بحث ممد واقع شده میتوانند.

در مصاحبه با عیسی نورزاد واقعاً نقاط جالبی میتوان یافت. با عیسی دو بار در تاریخ های کاملاً متفاوت مصاحبه صورت گرفته است. درین گزارش مصاحبۀ اول گُم است. تا جایی که به یاد دارم، در آن مصاحبه که تلفونی بود عکس العمل بدی از طرف نورزاد نشان داده شده اظهار داشته بود که: "میوندوال یک جاسوس سی آی ای بود و خود را کشت" با این سخن مصاحبه قطع گردیده بود.

در مصاحبۀ دوم، عیسی نورزاد به یک آدم مطیع و مؤید سخنان داؤد ملکیار مبدل گشته است. میتوان دریافت که با او کار سیاسی زیاد صورت گرفته و یا به شکلی به او نمایش داده شده که مورد سوء ظن و احتمال توجیه اتهام قرار دارد و اورا برای یک مصاحبۀ فرمایشی آماده ساخته‌اند.

به این پرسش سوال برانگیز داؤد ملکیار توجه نمایید:

"شب پیشتر که شما برایش کالا بردید، خوش بود؟"

مقصود پرسنده از شب پیشتر کدام شب است؟ میوندوال به تاریخ ۸ میزان طی نامه ای از فامیلش تقاضای ارسال بعضی ضروریات را نموده و نورزاد به همان روز ۸ میزان کالای متذکره را از خانۀ میوندوال برایش برده بود. حتی اگر در شب همان روز، قبل یا بعد از تحقیق برایش سپرده شده باشد، باز هم "شب پیشتر" نمیشود. ازین "شب پیشتر" طوریکه در آینده خواهیم دید، در جایی که آقای مهرین استدلال هایی دارد مبنی براین که میوندوال کشته شده است، استفادۀ دگرگونه صورت گرفته است.

نورزاد اظهار میدارد که خود او شخصاً منظماً از سوراخ هایی که در دروازه ها ایجادکرده بود، محبوسین را مراقبت میکرد. او با این سخنش که در دهلیز تنها او میبود و کسی دیگر نمی بود، مسئولیت هر حادثه و هر پیش آمد را بر عهده می گیرد. پس هر آنچه می گذشت بدون اطلاع او بوده نمی توانست. تا جایی که اورا می شناختم آدم خوب و در اجرای وظیفه محتاط بود. تلاش میکرد اعتمادی که قدیر نورستانی بر او نموده بود، خدشه دار نشود. او نمیتوانست درین ارتباط بر کسی اعتماد کند. همکارانش کارهای شان را در رابطه با این گروه زندانیان تحت نظارت مستقیم او انجام میدادند. اما داؤد ملکیار فوراً مطلبی را به دهنش میگذارد و گویا به یادش می آورد که در دفعۀ پیش (مصاحبۀ قبلی) نورزاد گفته بود که "کسانی بطور مشکوک در محبس رفت و آمد داشتند "و نورزاد میگوید بلی یکی نبی عظیمی بود و سپس ستار و ضیاء گارد را نیز بران می افزاید. بعد بدون ارتباط با جمله، دفعتاً فقرۀ "همراه فیض محمد وزیر داخله می آمدند" در اخیر جمله اش اضافه شده است. به این دیالوگ توجه فرمایید و جملات داؤد ملکیار را با دقت ارزیابی کنید:

"د. ملکیار- دفعۀ پیش به من گفتید که کسانی بطور مشکوک در محبس رفت و آمد داشتند، آیا در آن مورد شما (با مقامات بلندتر) در تماس شدید؟ آیا به قدیرخان گفتید که پسانها کدام واقعه یی رخ ندهد. آنها کیها بودند؟

ع. نورزاد- یکی نبی عظیمی بود.

د. ملکیار- همین نبی عظیمی که پسانها لوی درستیز و قومندان گارنیزیون کابل وقت داکتر نجیب الله بود؟

ع. نورزاد- بلی. یکنفر دیگر بنام ستار و دیگرش قوماندان ضیا، قوماندان گارد.

همین ضیائی مشهور به گارد؟

بلی. من به قدیرخان گفتم که قوماندان ژاندارم را می گویم که اگر اینها به گپ من نکنند باز گلۀ تان نباشد. من در محبس نمی باشم. او همراه وزیر دفاع گپ زد و آمدن آنهارا قطع کرد. آنها همیشه (به محبس دهمزنگ) می آمدند. همرای فیض محمد وزیر داخله می آمدند."

داود ملکیار نمی پرسد که برای آنها کی اجازۀ دخول در محبس را میداد؟ آیا به مدیر محبس می گفتند که به کدام مقصد آمده اند؟ آیا نورزاد به مثابۀ مسئول درجه یک و شخصی که آنهمه اعتماد بر او شده بود، آن مهمانان نا خوانده را همراهی میکرد؟ یا شخص دیگری را توظیف می نمود آنها را همراهی نماید؟ این سه نفر را به خاطری گویا به یادش میدهد که به زعم ملکیار آنها پرچمی بوده اند (در حالیکه ایشان در آن وقت عضویت کدام سازمان حزبی را نداشتند) و نام فیض محمد نیز به همین دلیل برآن افزوده شده و یا به دهنش داده شده است. آیا وزیر داخله آنقدر بیکار بود که همیشه به محبس می آمد؟ بازدید از امور محبس در آن وقت کار مدیریت عمومی محابس در چوکات قوماندانی عمومی ژاندارم و پولیس بود. قوماندان عمومی خودش نیز مسئولیت مستقیم باخبری از محابس را داشت و درین زمان مشخص بنا بر اهمیت زندانیان، قدیر خان شخصاً نیز وارسی میکرد. احتمال اینکه گاهی وزیر داخله نیز برای دیدن محبس و با خبری از وضع آن به آنجا رفته باشد، رد نمی گردد. طبیعی است که در آن صورت مدیر محبس اورا در گشت و گذارش همراهی کرده خواهد بود تا اگر هدایتی میدهد آنرا در نظر بگیرد.

مصاحبه چنین ادامه می یابد:

" د. ملکیار- یعنی بعد از اینکه بندی ها را (پس از تحقیق از وزارت داخله) پس می آوردند، آنها چهار، صبح پنج صبح می آمدند ؟

ع. نورزاد- بلی هر وقت که دلشان میشد، میامدند.

د. ملکیار- پس، آیا امکان این احتمال میرود که یک وقت بعد از اینکه شما بندیها را داخل محبس ساخته اید و میوند وال صاحب را هم دیده اید، کسی در بین ساعات چهار تا هشت صبح داخل اطاق او شده و میوندوال را کشته باشد. آیا امکانش موجود است ؟

ع. نورزاد- والله امکانش بخاطری موجود است که انسان هیچ چیزی نیست. یک آدمی که افتاده باشد در یک اطاقی که دونفر یا چهار نفر داخل شوند یک نفر هیچ چیز کرده نمی تواند"

خوانندۀ محترم! بنا به گفتۀ معروف "اگر در خانه کس هست، یک حرف بس است". تصور میکنم به مجرد خواندن این دیالوگ به این حقیقت پی بردید که آقای ملکیار همان مطالبی که در دل دارد بر زبان نورزاد می نهد تا از آن زبان بشنود. ملکیار چرا نمی پرسد که پس در میان ساعات چهار و هشت صبح نظارت این محبوسین وجیبۀ کی بود؟ آیا طبق معمول در آنجا پهره داری وجود نمی داشت؟ آیا در ساعات استراحتِ خودش گماشتۀ طرف اعتماد برای ادامۀ نظارت نداشت؟ آیا محبس به صورت عام و این دهلیز و اتاق های زندانیان خیلی مهم سیاسی بطور اخص، چنان بدون محافظ گذاشته می شدند که هرکس بدانجا رفته میتوانست و حتی آدم هم کشته میتوانست؟ این محبس بود یا کاروانسرای؟ خاصةً این بخش که متهمان تازه وارد یک قضیۀ بسیار جدی و خطیر که طرف توجه شخص رئیس جمهور نیز بود، در آن قرار داشتند چه گونه میتوانست مورد بی توجهی قرار داشته باشد؟ معمولاً درهای اتاق های چنین زندانیان تجریدی و همچنان درهای دهلیز مربوطه نیز مقفول میباشند. باورم نمی آید نورزاد آنقدر سبکسر بوده باشد که چنین جواب های دور از منطق ارائه نماید. اگر واقعاً اوست که چنین گفته است پس همان طوریکه قبلاً گفتم با او کار صورت گرفته، ترسانیده شده و برای جواب های فرمایشی آماده ساخته شده و چنان حرف هایی از او کشیده شده که نا فهمیده خودش را محکوم میکنند. اگر مصاحبۀ اولش را بدون تصرف نشر کنند، بر صحت قول من باور میکنید.

داؤد ملکیار بر نام هایی چون ضیاء، عظیمی و ستار به خاطری تمرکز نموده است تا ارتباطی میان آن ‌ها و به ادعای ملکیا ر "قتل" میوندوال، به وجود آورد، ولی با تذکر این مطلب از جانب نورزاد که آمد و شد این اشخاص بنا بر امر وزیر دفاع قطع شده بود، رسیدن به هدف ملکیار باز هم به ناکامی مواجه میگردد.

مصاحبه ادامه دارد:

"د. ملکیار- شما در دفعه پیش، یاد کردید که شب آخر وضع میوند وال صاحب (پس از آوردن او از وزارت داخله به محبس) خراب بود، حالت تشنج و لرزش داشت. از درد شکایت میکرد و شما پرسانش کردید که آزار تان دادند؟ لت تان کردند او گفت که بلی. شما چه گفتید؟

(ببینید این ملکیار است که آن حالت را تمثیل میکند و از نورزاد انتظار تائید دارد)

ع. نورزاد- وقتیکه او را آوردند، همان (وقت) شب من از طرف اطاق موسی شفیق آمدم. دیدم که اورا نو آوردند. پرسان کردم که چطور هستین؟ گفت، که بسیار خراب. نالش میکرد . . گفتم که لت تان کردند. گفت، که هیچ پرسان نکو. وضعش خوب نبود"

د. ملکیار- در سر و رویشان زخم هم دیدید؟

ع. نورزاد- نی

د. ملکیار اما نالش میکردند؟ دفعۀ پیش این را هم گفتید که میوندوال صاحب سرپاهایشان ایستاده شده نمی توانستند، آیا او را برای راه رفتن کسی کمک کرد؟. (بازهم ملکیار یادش میدهد که چه باید بگوید)

ع. نورزاد. هان، هان. بلی"

مصاحبۀ اول نورزاد مصاحبه کننده را به هدفش نرسانیده با عصبیت و اتهامی نسبت به میوندوال، پایان یافته بود. با وجود زحمتی که کشیده بودند و اورا برای یک مصاحبۀ دوم آماده ساخته بودند، سخنان صریحی در تائید آنچه ملکیار به دهنش می گذارد، نمی زند. مثلاً در برابر این سوال نورزاد از میوندوال که "لت تان کردند؟ "جواب نورزاد از زبان میوندوال این بوده که "پرسان نکو". یا در مقابل پیش کردن این مطلب که گویا "سر پای شان ایستاده شده نمی توانستند" و آیا در چنین حالتی کمک می شدند؟ طبیعی بود که جواب باید بلی میبود. اما "نالش میکردند؟" هم جوابی نمی ‌گیرد.

اما حالت بد میوندوال نه به علت کدام بدرفتاری یا بی احترامی از جانب هیأت تحقیق بوده بلکه ناشی از بحران روانیی بود که برایش در آن شب، با مواجهه با واقعیت تلخ ادای شهادتِ توأم با عصبانیت و انزجار شاهد و شنیدن اعترافاتی چند، عاید گردیده بود که منجر به نوشتن اعترافش نیز شده بود. آن شهادت های حضوری و غیابی، واقعاً اورا در "وضع خراب" قرار داده بود. چنانچه ادامۀ تحقیق آن شب بنا بر همین دلیل که او خودش اظهار داشته بود که حالتش بنا بر اظهارات تند و تلخ شاهد، ناگوار است و مطالبۀ استراحت نموده بود، گسُسته بود. در بارۀ گفتار شاهد که باعث برهم خوردن وضع روانی میوندوال شده بود در بخش بعدی تفصیل بیشتری با نقل آنچه در سال ۱۹۹۳ نوشته بودم، به مطالعه رسانیده می ‌شود.

سوال بعدی مصاحبه کننده:

"د. ملکیار یکی از سوال هایی را مطرح می کنم که همیشه نزد خانمش موجود بود و پیش فامیلش موجود است. بعد از واقعۀ فوت میوندوال صاحب شما یگانه کسی بودید که هم در محبس بودید و هم در ولایت کابل. پرچمیهای که در آن وقت با پاچاگل سرباز و واحدی هیات تحقیق بودند و شکنجه میکردند، آیا در آن صحنۀ آخر نبودند و پای خود را کشیده بودند؟ و یا اینکه برای شان دیگر موضوعی نمانده بود کار خودرا کرده بودند"

باز هم داؤد ملکیار بدون آنکه موردی داشته باشد، پای پرچمی ها را پیش میکشد و به جای مصاحبه شونده، این اوست که به نورزاد تلقین میکند که پرچمی ها شکنجه میکردند و توقع تائید دارد. اما از نورزاد درین رابطه جوابی دیده نمی شود - یا جوابی نداده و یا جواب مطابق میل نبوده کشیده شده است.

سوال اصلی و محور همه کنجکاوی ها باید در بارۀ خودکشی میبود. به خاطری که مرگ در محبس اتفاق افتاده و اولتر از همه این مدیر محبس بود که ادعا داشت این یک عمل خود کشی بود. داؤد ملکیار به چه دلیلی چنین سوالی را مطرح نه ساخته است؟ چرا با او در همان گفت و شنود تصفیۀ حساب نکرده قوت منطق خود را در اعتقادش بر این که میوندوال به قتل رسیده است، به نورزاد نشان نداده است؟ چرا در بارۀ مسئولیت او در حفاظت جان میوندوال و یا نقش او در کشتنش، پرسش هایی به عمل نیامده اند؟ تصور من این است که در آن مورد اگر کدام پرسشی هم مطرح کرده باشد، پاسخ دریافت شده به مذاق آقای ملکیار برابر نبوده، هدف وی را نشانه نه گرفته خواهد بود.

سوال های اساسی دیگر که باید پرسیده می ‌شدند و با تمام اهمیت شان مطرح نشده اند عبارت اند از کنجکاوی در بارۀ مرستیال. حرف های زیادی بود که باید با عیسی در میان گذاشته می شد. در بارۀ چند روزی که مرستیال مصروف نوشتن اعترافاتش در درون سلولش بود، در بارۀ اینکه کسی آزارش داده بود یا نه، در بارۀ اینکه آیا ممکن بود در آن مرحله نامه ای به برادر زاده اش در درون زندان و یا به نذیر سراج در بیرون زندان بفرستد، دربارۀ این که آیا دروازۀ اتاق او و همچنان از میوندوال مقفول میبود یا نه، . . ؟؟؟

آقای داؤد ملکیار خلاف ادعای اولیش، در پی کشف حقایق نه بلکه در پی تشکیل دوسیه بر سبک جورج بوش و تونی بلیر در مورد عراق بوده است. این نه یک کاوش علمی است، نه یک کار ژورنالیستیک و نه حتی یک صورت دعوی برای محاکم. این فقط دیده درایی و تحمیل نقاط نظرش بر دیگران به طریقۀ خصمانه است. زشت‌ تر اینکه چنین گردآورده شده های بی بنیاد و جعلیاتِ ملکیار به عنوان مدارک گره گشایانه، از جانب آقای نصیر مهرین برای نگارش تاریخ به کار گرفته شده‌اند.

همان گونه که در ابتدا گفته ام باز هم تکرار میکنم که من با داؤد ملکیار و با تمام کسانی که به نحوی از انحا به سبب این واقعه آسیب دیده اند، احساس همدردی میکنم. من با محترمه پروین امینی دختر خان محمد خان مرستیال نیز که پیوسته مرا مورد فحش و استعمال الفاظ رکیک هم قرار میدهد، بیشتر احساس همدردی دارم به خاطری که او پدر مهربانش را از دست داده است؛ و خاصةً که آنقدر از شکنجۀ مرستیال تبلیغ کرده اند که اگر من هم بجای او می بودم احتمالا ًعکس العمل خشن تر نشان میدادم. صرف نظر ازین که توطئۀ کودتا صحت داشت یا دروغ بود، در هر دو حالت اگر شکنجه ای صورت گرفته باشد، مردود، قابل نکوهش و مستلزم نشان دادن عکس العمل میباشد. اما به هیچ وجه درست و منطقی نیست بر بنیاد اختلافات سیاسی به شکل مزورانه با بهتان و اتهام زنی ناروا هم واقعیت ها و حقایق تاریخی را واژگون سازند و هم جگرگوشه ها، وابسته گان و دوستان قربانیان حادثه را علیه کسانی که هیچ نوع تقصیر نداشته با صفای وجدان و باطن پاک با مراعات آخرین امکاناتِ پیش آمد نیک و انسانی عمل نموده اند، تحریک نمایند.

ادامه دارد . . .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

(*) مهرین در بخش هشتم نوشته اش چنین نگاشته است:

"میوندوال نیز "خوش" است که از زجر شکنجه های بیشتر وارهیده و کم و یا بیش زنده می ماند. آن احساس "خوشی" میوندوال را به رغم آیندۀ تاریک و نامعلوم، نخستین تماس با همسرش، مرهمی بر زخم ها و امیدی برای زیستن در زندان می شود. باید برایش گفته شده باشد که شما حالا می توانید ضروریات خویش را از خانه بخواهید. این پیام به او هم که بدون اجازۀ مقامات بالا میسر نبوده است، تا اندازه یی عملی می‌ شود.

میوندوال عصر روز ۸ میزان به همسرش نامه می نویسد. با آوردن ِ پیغام خانم سلطانه میوندوال و کتاب گاندی که شاید بخشی از آن را در ده روز پیش خوانده، آرامشی یافته است. میوندوال با طلب چند دست لباس، کتاب گاندی، و غیره ضروریات، در واقع برای خویش آمادگی ایام محبوسیت را میگیرد."

 

1- Encyclopedia of death and dying, reference: Iserson, Kenneth V. Death to Dust: What Happens to Dead Bodies?

2- 2nd edition. Tucson, AZ: Galen Press, 2001

3- Livormortis

4- Primary flaccidity

5- ATP-ADT

6- Rigormortis

7- Secondary laxity (flaccidity)

8- Algormortis

 

جناب ضیاء مجید طی نوشته ای تحت عنوان "کارنامه ئی دروغ و ابتذال" در شماره ۱۳۶ جنوری ۲۰۱۱